सनातन वैदिक संस्कृति र नेपाली परम्परामा नामकरण संस्कार १६ संस्कारहरू मध्येको एक अत्यन्त महत्वपूर्ण संस्कार हो। बच्चाको जन्म हुँदा चन्द्रमा जुन नक्षत्र र पाउ (चरण) मा अवस्थित हुन्छ, त्यसैको आधारमा निर्धारण हुने "नाम अक्षर" (Naam Akshar) बाट नामाकरण गर्दा व्यक्तिको व्यक्तित्व, आत्मविश्वास, सकारात्मक ऊर्जा र आयुमा शुभ प्रभाव पर्ने शास्त्रीय मान्यता छ।
नेपाली समाजमा नाम केवल बोलाउने शब्द मात्र होइन; यसले हाम्रो धर्म, संस्कृति, सभ्यता र उच्च जीवनमूल्य को प्रतिनिधित्व गर्दछ।
यस विस्तृत गाइडमा हामीले वैदिक ज्योतिषका २७ नक्षत्र का १०८ वटै पाउ का प्रत्येक अक्षरबाट सुरु हुने नेपाली छोरा र छोरीका ४-४ वटा मौलिक, अर्थपूर्ण र सांस्कृतिक नामहरू प्रस्तुत गरेका छौं।
🧭 नामकरण र नक्षत्र पाउको आधारभूत ज्ञान
आकाश मण्डलको ३६०° लाई २७ नक्षत्रहरूमा विभाजन गरिएको छ। प्रत्येक नक्षत्र १३° २०' (तेह्र अंश बीस कला) को हुन्छ र त्यसलाई ४ पाउ (चरण) मा विभाजन गरिन्छ (प्रत्येक पाउ ३° २०')। यसरी २७ नक्षत्रका कुल १०८ पाउ बन्दछन् र प्रत्येक पाउको आ-आफ्नै नाम अक्षर हुन्छ।
- पाउ १: धर्म पाद
- पाउ २: अर्थ पाद
- पाउ ३: काम पाद
- पाउ ४: मोक्ष पाद
💡 सुझाव: तपाईंको वा तपाईंको शिशुको जन्म समयको नक्षत्र र पाउ थाहा छैन भने श्रीपात्रो जन्म पञ्चाङ्ग वा जन्मकुण्डली मा जन्म विवरण भरेर तुरुन्तै आफ्नो वास्तविक नाम अक्षर पत्ता लगाउन सक्नुहुन्छ।
२७ वटै नक्षत्रका १०८ पाउ र नेपाली मौलिक नामहरूको विस्तृत सूची
१. अश्विनी नक्षत्र (Ashwini Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: केतु | देवता: अश्विनीकुमार (दिव्य वैद्य) | तत्त्व: अग्नि
पाउ १: अक्षर "चू" (Chu)
- छोराका नामहरू (Boys):
- चूडामणि (Chudamani) — शिरको मुकुटमा शोभायमान सर्वोच्च अमूल्य रत्न; समाजमा सर्वाधिक आदरणीय व्यक्ति।
- चूर्णदेव (Churnadev) — दिव्य तेज, शक्ति र ईश्वरीय आभाले सम्पन्न।
- चुलिन (Chulin) — उच्च चरित्र, पवित्र विचार र उन्नत लक्ष्य भएको व्यक्ति।
- चूडाकान्त (Chudakanta) — मुकुट जस्तै चम्किलो कान्ति भएको, मनमोहक।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- चूडामणि (Chudamani) — शिरको शोभा बढाउने रत्न; कुलको गौरव बढाउने सुपुत्री।
- चूर्णिका (Churnika) — वैदिक मन्त्र तथा ग्रन्थको पवित्र, मधुर र सुन्दर गद्य।
- चुलिना (Chulina) — सदाचारी, शालीन, उच्च संस्कार र नम्र स्वभाव भएकी।
- चूडेन्द्रा (Chudendra) — उच्च मर्यादा र नेतृत्व क्षमता भएकी नारी।
पाउ २: अक्षर "चे" (Che)
- छोराका नामहरू (Boys):
- चेतन (Chetan) — सजग, प्राणवान, चैतन्ययुक्त आत्मा र सचेत बुद्धि।
- चेतस (Chetas) — विशुद्ध मन, गहिरो विवेक र प्रखर बौद्धिक क्षमता भएको।
- चेतराज (Chetraj) — चेतना, विचार र आत्मज्ञानका राजा।
- चेतनान्द (Chetananda) — आत्मचेतनाको परमानन्दमा रहने व्यक्ति।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- चेतना (Chetana) — जागृत चेतना, आत्मज्ञान, बुद्धिको ज्योति।
- चेतस्वी (Chetaswi) — प्रखर बुद्धि, तेजिलो मन र उच्च विचार भएकी नारी।
- चेती (Cheti) — सदैव सचेत, कर्तव्यनिष्ठ र सतर्क स्वभाव भएकी।
- चेतश्री (Chetashree) — ज्ञान, विवेक र शुभ ऐश्वर्यकी प्रतीक।
पाउ ३: अक्षर "चो" (Cho)
- छोराका नामहरू (Boys):
- चोखनाथ (Chokhnath) — विशुद्ध, निष्कलङ्क, सत्यका रक्षक महादेव।
- चोखेन्द्र (Chokhendra) — पवित्र आचरण र न्यायका अगुवा।
- चोभार (Chobhar) — काठमाडौं उपत्यकाको पवित्र ऐतिहासिक एवं प्राकृतिक भूमि।
- चोखेश्वर (Chokheshwar) — परम पावन, शिवको निष्पाप स्वरूप।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- चोखी (Chokhi) — निष्पाप, पवित्र, निर्मल हृदय भएकी।
- चोखावती (Chokhawati) — सद्गुण, निष्कलङ्क मर्यादा र पवित्रताले सम्पन्न।
- चोखमाया (Chokhmaya) — निष्कपट, साँचो र निस्वार्थ प्रेम।
- चोखश्री (Chokhshree) — पवित्रता र शुभ मङ्गलले युक्त नारी।
पाउ ४: अक्षर "ला" (La)
- छोराका नामहरू (Boys):
- लालगोपाल (Lalgopal) — सबैको प्यारो बालक श्रीकृष्णको मनमोहक रूप।
- लावण्य (Lavanya) — सौन्दर्य, मनोहरता र प्राकृतिक आकर्षण।
- लालचन्द्र (Lalchandra) — रक्तिम चन्द्रमा, शीतल तर तेजस्वी।
- लालमणि (Lalmani) — बहुमूल्य रातो रत्न, कुलको चम्किलो हिरा।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- लावण्या (Lavanya) — दिव्य प्राकृतिक सौन्दर्य, शालीनता र सौम्यता।
- लालिमा (Lalima) — बिहानी उषाको सुनौलो रक्तिम किरण, आशाको ज्योति।
- लालिता (Lalita) — देवी ललिता त्रिपुरसुन्दरी, सौम्य र आनन्दमयी।
- लाजवन्ती (Lajwanti) — लज्जा, विनयशीलता र उच्च संस्कार भएकी नारी।
२. भरणी नक्षत्र (Bharani Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: शुक्र | देवता: यमराज (धर्मराज) | तत्त्व: पृथ्वी
पाउ १: अक्षर "ली" (Lee)
- छोराका नामहरू (Boys):
- लीलाधर (Leeladhar) — सृष्टिको दिव्य लीला रचाउने भगवान् विष्णु।
- लीलाराज (Leelaraj) — जीवनलाई उत्सव र आनन्द मान्ने महापुरुष।
- लीलेश (Leelesh) — दिव्य कला र आनन्दका स्वामी।
- लीलाकान्त (Leelakanta) — मनमोहक स्वभाव र आकर्षण भएका।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- लीलावती (Leelawati) — प्राचीन महान् विदुषी गणितज्ञ; सौन्दर्य र बुद्धिकी धनी।
- लीला (Leela) — ईश्वरीय सृष्टि, दैवी आनन्द र क्रीडा।
- लीलाक्षी (Leelakshi) — कमलको पात झैं चञ्चल र सुन्दर नयन भएकी।
- लीलामयी (Leelamayi) — दिव्य कला, करुणा र प्रेमले भरिएकी नारी।
पाउ २: अक्षर "लू" (Lu)
- छोराका नामहरू (Boys):
- लूकेन्द्र (Lukendra) — प्रकाश, उज्यालो र सकारात्मकताका नायक।
- लूणाकरण (Lunakaran) — दयालु, न्यायप्रेमी र उदार व्यक्तित्व।
- लूणेश्वर (Luneshwar) — सौन्दर्य र पवित्रताका स्वामी शिव।
- लूकेश (Lukesh) — कान्तियुक्त, चम्किलो र तेजस्वी।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- लूना (Luna) — चन्द्रमा झैं शीतल, शान्त र प्रकाशमयी।
- लूणी (Luni) — अविरल बग्ने पवित्र नदी, जीवनदायिनी।
- लूणावती (Lunawati) — सौम्य रूप र कोमल हृदय भएकी।
- लूकेश्री (Lukeshree) — लक्ष्मीको कृपा र शुभ कान्ति भएकी।
पाउ ३: अक्षर "ले" (Le)
- छोराका नामहरू (Boys):
- लेखनाथ (Lekhnath) — कविशिरोमणि, सरस्वतीका अनन्य साधक।
- लेखराज (Lekhraj) — सद्साहित्य, ज्ञान र न्यायका अधिपति।
- लेखेन्द्र (Lekhendra) — ज्ञान, शास्त्र र लिपिमा निपुण।
- लेखक (Lekhak) — सत्य, धर्म र ज्ञानको रचना गर्ने विद्वान्।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- लेखिका (Lekhika) — ज्ञान र साहित्य रचना गर्ने विदुषी नारी।
- लेखा (Lekha) — सरस्वतीको वरदान, सुन्दर अक्षर र कला।
- लेखेश्वरी (Lekheshwari) — विद्या र लिपिकी अधिष्ठात्री देवी।
- लेखावती (Lekhawati) — ज्ञान, विवेक र कलाले सम्पन्न नारी।
पाउ ४: अक्षर "लो" (Lo)
- छोराका नामहरू (Boys):
- लोकेन्द्र (Lokendra) — समस्त संसारका रक्षक, लोकका नायक।
- लोकनाथ (Loknath) — जगत्का पालनकर्ता भगवान् शिव वा विष्णु।
- लोकेश (Lokesh) — सृष्टिकर्ता ब्रह्मा, समस्त लोकका ईश्वर।
- लोकमणि (Lokmani) — समाजको गौरव, संसारको अमूल्य रत्न।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- लोचना (Lochana) — तेजिला र सुन्दर आँखा भएकी नारी।
- लोकमाया (Lokmaya) — संसारलाई स्नेह र वात्सल्य दिने जगन्माता।
- लोकप्रिया (Lokpriya) — सबैको मन जित्न सक्ने, सर्वप्रिय।
- लोकेश्वरी (Lokeshwari) — समस्त लोकमा कल्याण फैलाउने देवी।
३. कृत्तिका नक्षत्र (Krittika Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: सूर्य | देवता: अग्निदेव | तत्त्व: अग्नि
पाउ १: अक्षर "अ" (A)
- छोराका नामहरू (Boys):
- अनन्त (Ananta) — अविनाशी, सीमाविहीन भगवान् विष्णु।
- अच्युत (Achyuta) — कहिल्यै पतन नहुने, अटल र स्थिर।
- अभय (Abhaya) — निर्भय, अरूलाई भयमुक्त गराउने साहसी।
- अविनाश (Avinash) — अमर, कहिल्यै नाश नहुने दिव्य ज्योति।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- अदिति (Aditi) — समस्त देवताहरूको माता, असीम आकाश र स्वतन्त्रता।
- अपूर्वा (Apoorva) — अनुपम, पहिले कहिल्यै नदेखिएको अद्वितीय सौन्दर्य।
- अभया (Abhaya) — निर्भयता प्रदान गर्ने देवी दुर्गा।
- अन्वेषा (Anwesha) — सत्य र ज्ञानको खोजी गर्ने जिज्ञासु नारी।
पाउ २: अक्षर "ई" (Ee)
- छोराका नामहरू (Boys):
- ईश्वर (Ishwar) — परमेश्वर, समस्त सृष्टिका पालनहार।
- ईशान (Ishan) — भगवान् शिव, ज्ञान र उत्तर-पूर्व दिशाका स्वामी।
- ईशान्त (Ishanta) — शान्त, गम्भीर र तेजस्वी पुरुष।
- ईशदत्त (Ishdatta) — ईश्वरद्वारा प्रदत्त अमूल्य उपहार।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- ईश्वरी (Ishwari) — परमेश्वरी, जगन्माता देवी दुर्गा।
- ईशानी (Ishani) — शिवकी अर्धाङ्गिनी माता पार्वती।
- ईप्सिता (Ipsita) — मनले चाहेको, अभीष्ट र अत्यन्त प्यारी।
- ईशिता (Ishita) — अष्टसिद्धि मध्ये एक, प्रभुत्व र सामर्थ्य।
पाउ ३: अक्षर "उ" (U)
- छोराका नामहरू (Boys):
- उमेश (Umesh) — उमा (पार्वती) का स्वामी महादेव।
- उत्तम (Uttam) — सर्वश्रेष्ठ, उच्च नैतिक आचरण भएको।
- उपेन्द्र (Upendra) — इन्द्रका सहोदर भाइ, भगवान् वामन (विष्णु)।
- उदय (Udaya) — नयाँ बिहानी, सूर्यको किरण, प्रगतिको आरम्भ।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- उमा (Uma) — माता पार्वती, तपस्या, शान्ति र मातृशक्तिको प्रतीक।
- उपासना (Upasana) — भक्ति, श्रद्धा र ईश्वरीय साधना।
- उर्वशी (Urvashi) — स्वर्गकी अप्सरा, असाधारण सौन्दर्यमयी।
- उज्ज्वला (Ujjwala) — प्रकाशमान, उज्यालो चरित्र भएकी नारी।
पाउ ४: अक्षर "ए" (Ea)
- छोराका नामहरू (Boys):
- एकदन्त (Ekadanta) — एक दाँत भएका विघ्नहर्ता भगवान् श्रीगणेश।
- एकराज (Ekraj) — अद्वितीय शासक, धर्मको रक्षा गर्ने नायक।
- एकाग्र (Ekagra) — एकाग्रचित्त, ध्यानमग्न, लक्ष्यप्रति समर्पित।
- एकेश (Ekesh) — अद्वितीय परमेश्वर।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- एकता (Ekata) — सद्भाव, मेलमिलाप र एक्यबद्धता।
- एकपर्णा (Ekaparna) — कठोर तपस्या गर्ने माता पार्वतीको स्वरूप।
- एकिका (Ekika) — अद्वितीय, विशिष्ट व्यक्तित्व भएकी।
- एकावली (Ekavali) — एकल लहरे बहुमूल्य मोतीको हार।
४. रोहिणी नक्षत्र (Rohini Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: चन्द्रमा | देवता: ब्रह्मा (प्रजापति) | तत्त्व: पृथ्वी
पाउ १: अक्षर "ओ" (O)
- छोराका नामहरू (Boys):
- ओमकार (Omkar) — सम्पूर्ण ब्रह्माण्डको मूल नाद ॐ को स्वरूप।
- ओमेश (Omesh) — ॐ कारका स्वामी, साक्षात् परमब्रह्म।
- ओजस्वी (Ojaswi) — पराक्रमी, तेजिलो र ओजले युक्त।
- ओमप्रकाश (Omprakash) — प्रणव मन्त्रको दिव्य प्रकाश।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- ओमवती (Omwati) — मन्त्रको पवित्रता र निष्ठा भएकी नारी।
- ओजस्वी (Ojaswi) — तेजस्विनी, प्रभावशाली र दृढ विचार भएकी।
- ओमिशा (Omisha) — जीवन, उज्यालो र मुस्कानकी देवी।
- ओमिका (Omika) — पवित्र ॐ को स्वरूप भएकी।
पाउ २: अक्षर "वा" (Va)
- छोराका नामहरू (Boys):
- वासुदेव (Vasudev) — सबै प्राणीहरूमा बास गर्ने भगवान् श्रीकृष्ण।
- वाल्मीकि (Valmiki) — रामायणका रचयिता आदिकवि महर्षि।
- वारिध (Varidh) — जलको विशाल सागर, गम्भीर व्यक्तित्व।
- वागीश (Vagish) — वाणीका स्वामी, देवगुरु बृहस्पति।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- वाग्देवी (Vagdevi) — वाणी, विद्या र सङ्गीतकी देवी सरस्वती।
- वासवी (Vasavi) — इन्द्रकी दिव्य शक्ति, सुगन्धित।
- वामिका (Vamika) — भगवान् शिवको वाम अङ्गमा विराजित देवी दुर्गा।
- वारिजा (Varija) — जलबाट उत्पन्न कमलको पवित्र फूल।
पाउ ३: अक्षर "वी" (Vee)
- छोराका नामहरू (Boys):
- वीरभद्र (Veerbhadra) — शिवका पराक्रमी र अजेय गण।
- वीरेन्द्र (Veerendra) — वीरहरूको राजा, साहसी र न्यायप्रिय।
- वीरोत्तम (Veerottam) — समस्त वीरहरूमा सर्वश्रेष्ठ नायक।
- वीरेश (Veeresh) — शौर्यका अधिपति, वीर हनुमान्।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- वीणा (Veena) — सरस्वतीको हातमा शोभायमान सङ्गीतमय वाद्य।
- वीरा (Veera) — साहसी, निडर र दृढ इच्छाशक्ति भएकी नारी।
- वीणापाणि (Veenapani) — हातमा वीणा धारण गर्ने माता सरस्वती।
- वीरता (Veerata) — शौर्य, वीरता र स्वाभिमानकी प्रतीक।
पाउ ४: अक्षर "वू" (Vu)
- छोराका नामहरू (Boys):
- वृषभ (Vrishabh) — धर्मको प्रतीक नन्दी, भगवान् शिवको वाहन।
- वृषकेतु (Vrishaketu) — धर्मको झण्डा फहराउने सत्यवादी नायक।
- वृषाङ्क (Vrishanka) — धर्मको चिन्ह अंकित भगवान् शिव।
- वृषदत्त (Vrishadatta) — धर्म र ईश्वरको आशीर्वादले प्राप्त।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- वृन्दा (Vrinda) — पवित्र तुलसी, राधाजीको पावन नाम।
- वृष्टि (Vrishti) — अमृतमय पानीको वर्षा, शीतलता दिने।
- वृत्तिका (Vrittika) — सदाचार, सत्य आचरण र चरित्र भएकी।
- वृन्दावती (Vrindawati) — तुलसी वन झैं पवित्र र आरोग्यदायी।
५. मृगशीर्ष नक्षत्र (Mrigashirsha Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: मङ्गल | देवता: चन्द्रमा (सोम) | तत्त्व: वायु
पाउ १: अक्षर "वे" (Ve)
- छोराका नामहरू (Boys):
- वेदव्यास (Vedvyas) — चार वेद र महाभारतका संकलक महर्षि।
- वेदान्त (Vedanta) — उपनिषद्को अन्तिम सत्य, सर्वोच्च ज्ञान।
- वेदमूर्ति (Vedmurti) — वेदको ज्ञान साक्षात् प्रतिविम्बित भएको व्यक्ति।
- वेदप्रकाश (Vedprakash) — वैदिक ज्ञानको प्रकाश फैलाउने विद्वान्।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- वेदिका (Vedika) — यज्ञको पवित्र वेदी, ज्ञान र समर्पणकी प्रतीक।
- वेदाङ्गी (Vedangi) — वेदका अङ्गहरूबाट सुशोभित, विदुषी।
- वेदवती (Vedawati) — वेदको ज्ञाता, तपस्वी माता सीताको पूर्वजन्म।
- वेदश्री (Vedashree) — वेदको मङ्गलमय ज्ञान र ऐश्वर्य।
पाउ २: अक्षर "वो" (Vo)
- छोराका नामहरू (Boys):
- वोधराज (Bodhiraj/Vodhraj) — ज्ञान, विवेक र बुद्धिका स्वामी।
- वोधन (Vodhan) — ज्ञान दिने, जगाउने शिक्षक।
- वोमेश (Vomesh) — आकाशका स्वामी, विशाल हृदय भएको।
- वोधार (Vodhar) — धैर्यवान् र कर्तव्यको भार सम्हाल्ने।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- वोधिता (Vodhita) — ज्ञान प्राप्त गरेकी, प्रबुद्ध नारी।
- वोधश्री (Vodhshree) — चेतना र ऐश्वर्यले युक्त।
- वोधा (Vodha) — विवेक, ज्ञान र गम्भीरता।
- वोधिनी (Vodhini) — ज्ञानको प्रकाश फैलाउने महिला।
पाउ ३: अक्षर "का" (Ka)
- छोराका नामहरू (Boys):
- कार्तिकेय (Kartikeya) — शिव-पार्वतीका जेठा छोरा, देवसेनापति।
- कामेश (Kamesh) — प्रेम र इच्छाका स्वामी, शिव।
- कान्तिराज (Kantiraj) — तेजिलो आभा र कान्तिका राजा।
- कालिकाप्रसाद (Kalikaprasad) — माता कालीको पावन आशीर्वाद।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- कादम्बरी (Kadambari) — सरस्वतीको स्तुति, सुन्दर महाकाव्य।
- कालिन्दी (Kalindi) — सूर्यपुत्री पवित्र यमुना नदी।
- कामिनी (Kamini) — सुन्दर, कोमल र स्नेहशील नारी।
- कान्ति (Kanti) — मुहारको दिव्य चमक, तेज र शोभा।
पाउ ४: अक्षर "की" (Kee)
- छोराका नामहरू (Boys):
- कीर्तिमान (Keertiman) — संसारभर यश, कीर्ति र प्रतिष्ठा कमाएको।
- कीर्तिधर (Keertidhar) — उच्च मर्यादा र यश धारण गर्ने पुरुष।
- कीर्तेश (Keertesh) — यश र गौरवका स्वामी।
- कीर्तिवर्धन (Keertivardhan) — कुलको यश र मान बढाउने पुत्र।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- कीर्ति (Keerti) — शुभ यश, सुख्याति र उज्ज्वल प्रतिष्ठा।
- कीर्तना (Keertana) — भगवान्को भक्ति, भजन र स्तुतिगान।
- कीर्तिदा (Keertida) — यश दिने माता, राधाजीकी आमा।
- कीर्तिमयी (Keertimayi) — जताततै प्रशंसा र यशले भरिएकी नारी।
६. आर्द्रा नक्षत्र (Ardra Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: राहु | देवता: रुद्र (शिव) | तत्त्व: जल
पाउ १: अक्षर "कु" (Ku)
- छोराका नामहरू (Boys):
- कुशल (Kushal) — दक्ष, चतुर, सबै काममा प्रवीण र मङ्गलकारी।
- कुलदीप (Kuldeep) — आफ्नो कुल-वंशको अन्धकार हटाउने चम्किलो दियो।
- कुबेर (Kuber) — धन-धान्य र ऐश्वर्यका अधिपति देवता।
- कुञ्जविहारी (Kunjavihari) — वृन्दावनका निकुञ्जहरूमा विचरण गर्ने श्रीकृष्ण।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- कुसुम (Kusum) — सुवासित, सुन्दर र कोमल फूल।
- कुन्ती (Kunti) — पाण्डवहरूकी माता, धैर्य र त्यागकी प्रतिमूर्ति।
- कुलवन्ती (Kulwanti) — कुलको मान, मर्यादा र प्रतिष्ठा बढाउने सुपुत्री।
- कुमुदिनी (Kumudini) — चन्द्रमाको प्रकाशमा फुल्ने सेतो कमल।
पाउ २: अक्षर "घ" (Gha)
- छोराका नामहरू (Boys):
- घनश्याम (Ghanshyam) — वर्षा ऋतुको बादल झैं शीतल र सुन्दर श्रीकृष्ण।
- घनराज (Ghanraj) — मेघका राजा, प्रशस्त जल बर्साउने।
- घनेन्द्र (Ghanendra) — शक्तिमान् र गम्भीर स्वभाव भएका।
- घनाक्ष (Ghanaksha) — गम्भीर र तेजस्वी नयन भएका।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- घना (Ghana) — दृढ, स्थिर र गम्भीर विचार भएकी नारी।
- घनप्रिया (Ghanpriya) — वर्षा र प्रकृतिको हरियाली मन पराउने।
- घनी (Ghani) — सद्गुण र मर्यादाले सम्पन्न।
- घनश्री (Ghanshree) — वर्षापछिको हरियाली झैं समृद्धिमयी।
पाउ ३: अक्षर "ङ" (Ang)
(संस्कृत तथा नेपाली ज्योतिष परम्परा अनुसार "ङ" अक्षरबाट सुरु हुने नामहरू प्रायः अनुस्वार "अङ्क/अङ्ग" बाट उच्चारण गरिन्छ)
- छोराका नामहरू (Boys):
- अङ्गद (Angad) — दृढ प्रतिज्ञा भएका रामायणका वीर वानर राजकुमार।
- अङ्कित (Ankit) — प्रतिष्ठित, विशिष्ट छाप छोड्न सफल।
- अङ्कुर (Ankur) — नयाँ पालुवा, जीवन र आशाको नयाँ प्रारम्भ।
- अङ्गेश (Angesh) — शरीर र मनका नियन्त्रक, संयमी।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- अङ्किता (Ankita) — विशिष्ट प्रतिभाले चिन्हित, सम्मानित नारी।
- अङ्गना (Angana) — सुन्दर शारीरिक बनावट र कोमल स्वभाव भएकी।
- अङ्कुरा (Ankura) — हरियाली र नयाँ जीवनको प्रतीक।
- अङ्गिरा (Angira) — वैदिक ऋषिको वंशज, तेजस्वी विदुषी।
पाउ ४: अक्षर "छ" (Chha)
- छोराका नामहरू (Boys):
- छत्रपति (Chhatrapati) — प्रजाको रक्षा गर्ने छत्रधारी महान् राजा।
- छत्रपाल (Chhatrapal) — असहायहरूको रक्षा गर्ने संरक्षक।
- छविन्द्र (Chhavindra) — तेजिलो र मनमोहक मुहार भएको नायक।
- छविलाल (Chhabilal) — आकर्षक र तेजस्वी स्वभाव भएको बालक।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- छवि (Chhavi) — सुन्दर रूप, कान्ति र मुहारको मनमोहक आभा।
- छाया (Chhaya) — शीतलता र आश्रय दिने माता, सूर्यपत्नी।
- छत्रवती (Chhatrawati) — अरूको रक्षा र संरक्षण गर्ने दायित्व भएकी।
- छविला (Chhavila) — सुन्दरी, आकर्षक र मन्द मुस्कान भएकी।
७. पुनर्वसु नक्षत्र (Punarvasu Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: बृहस्पति | देवता: अदिति (देवमाता) | तत्त्व: जल
पाउ १: अक्षर "के" (Ke)
- छोराका नामहरू (Boys):
- केशव (Keshav) — सुन्दर केश भएका भगवान् श्रीकृष्ण।
- केदार (Kedar) — हिमालयका रक्षक महादेव (केदारनाथ)।
- केतुमान (Ketuman) — उच्च कीर्ति र ध्वजा बोक्ने नायक।
- केतन (Ketan) — गृह, ध्वजा, प्रतिष्ठाको प्रतीक।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- केतकी (Ketaki) — सुगन्धित सुनौलो फूल, प्रकृतिप्रेमी।
- केशवी (Keshavi) — भगवान् कृष्णकी शक्ति, देवी राधा।
- केतिका (Ketika) — सुन्दर फूलको कोपिला।
- केशिका (Keshika) — लामो र सुन्दर केश भएकी नारी।
पाउ २: अक्षर "को" (Ko)
- छोराका नामहरू (Boys):
- कोविद (Kovid) — सबै शास्त्र र कलामा पारङ्गत परम विद्वान्।
- कोविदार (Kovidar) — सुन्दर रातो कचनारको रूख, औषधीय गुण भएको।
- कोशल (Koshal) — मर्यादा पुरुषोत्तम श्रीरामको पावन जन्मभूमि।
- कोशलेश्वर (Koshaleshwar) — कोशल राज्यका अधिपति भगवान् श्रीराम।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- कोकिला (Kokila) — कोइली झैं अत्यन्त मीठो र कर्णप्रिय बोली भएकी।
- कोमला (Komala) — अत्यन्त कोमल, मृदुभाषी र दयालु नारी।
- कोशला (Koshala) — समृद्ध र शान्तिपूर्ण भूमि झैं सुसंस्कृत।
- कोमलिका (Komalika) — कोमल हृदय र वात्सल्य भएकी।
पाउ ३: अक्षर "हा" (Ha)
- छोराका नामहरू (Boys):
- हरि (Hari) — समस्त पाप र दुःख हरण गर्ने भगवान् नारायण।
- हरिकृष्ण (Harikrishna) — हरि र कृष्णको संयुक्त दिव्य स्वरूप।
- हार्दिक (Hardik) — हृदयदेखि निस्किएको साँचो प्रेम र सद्भाव।
- हरिशङ्कर (Harishankar) — विष्णु र शिवको संयुक्त समन्वय स्वरूप।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- हारिका (Harika) — इन्द्रधनुष झैं मनमोहक, सबैको मन जित्ने।
- हर्षिता (Harshita) — सधैं प्रसन्न रहने र अरूलाई पनि खुसी बाँड्ने।
- हार्दिका (Hardika) — न्यानो माया र निष्कपट हृदय भएकी।
- हरिप्रिया (Haripriya) — भगवान् हरिकी प्राणप्यारी माता लक्ष्मी।
पाउ ४: अक्षर "ही" (Hee)
- छोराका नामहरू (Boys):
- हीरालाल (Heeralal) — हिरा झैं बहुमूल्य र निष्कलङ्क छोरा।
- हीरेन्द्र (Heerendra) — हिराहरूको स्वामी, अत्यन्त चम्किलो व्यक्तित्व।
- हीराकान्त (Heerakanta) — हिरा जस्तै दिव्य चम्किलो चमक भएको।
- हीराधर (Heeradhar) — उच्च मर्यादा र बहुमूल्य गुण धारण गर्ने।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- हीरा (Heera) — अत्यन्त बहुमूल्य, कहिल्यै नफुट्ने दृढ नारी।
- हीरावती (Heerawati) — हिराको झैं चम्किलो र निष्कलङ्क चरित्र भएकी।
- हीरादेवी (Heeradevi) — धन, ऐश्वर्य र तेजले युक्त देवी।
- हीराप्रभा (Heeraprabha) — हिराको जस्तै उज्यालो किरण छर्ने नारी।
८. पुष्य नक्षत्र (Pushya Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: शनि | देवता: बृहस्पति (देवगुरु) | तत्त्व: जल
पाउ १: अक्षर "हू" (Hu)
- छोराका नामहरू (Boys):
- हूतभुज (Hootabhuj) — यज्ञको आहुति ग्रहण गर्ने अग्निदेव।
- हृषीकेश (Hrishikesh) — इन्द्रियहरूका स्वामी भगवान् विष्णु।
- हृदयानन्द (Hridayananda) — हृदयलाई परमानन्द दिने सत्पुरुष।
- हृदयेश (Hridayesh) — हृदयका राजा, दयावान् पुरुष।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- हृदया (Hridaya) — विशाल र कोमल हृदय भएकी नारी।
- हृदिका (Hridika) — मनभित्र बस्ने स्नेह र दयालु स्वभाव।
- हृदयेश्वरी (Hridayeshwari) — हृदयमा राज गर्ने प्रेममयी नारी।
- हृति (Hriti) — सत्य आचरण, पवित्रता र मङ्गल।
पाउ २: अक्षर "हे" (He)
- छोराका नामहरू (Boys):
- हेमन्त (Hemanta) — हेमन्त ऋतु, सुनौलो अन्न पाक्ने शीतल मौसम।
- हेमराज (Hemraj) — सुनका राजा, समृद्ध ऐश्वर्यका धनी।
- हेमचन्द्र (Hemchandra) — सुनौलो चन्द्रमा, शीतल र कान्तियुक्त।
- हेमेन्द्र (Hemendra) — सुनका अधिपति, धनवान् र दयालु।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- हेमा (Hema) — सुन झैं चम्किलो मुहार भएकी देवी पार्वती।
- हेमलता (Hemlata) — सुनौलो लहरा झैं सौन्दर्यमयी नारी।
- हेमावती (Hemawati) — हिमालयकी पुत्री माता पार्वती।
- हेमाङ्गी (Hemangi) — सुनको जस्तै पहेँलो र चम्किलो शरीर भएकी।
पाउ ३: अक्षर "हो" (Ho)
- छोराका नामहरू (Boys):
- होमनाथ (Homnath) — पवित्र होम-यज्ञका रक्षक महादेव।
- होलिश्वर (Holeshwar) — उत्सव र रङ्गहरूका ईश्वर।
- होमराज (Homraj) — वैदिक यज्ञ र धर्मका प्रमुख।
- होमेन्द्र (Homendra) — यज्ञको अग्नि झैं तेजस्वी।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- होमवती (Homwati) — यज्ञशाला झैं पवित्र आचरण भएकी।
- होलिका (Holika) — अग्निपरीक्षामा विजय प्राप्त गर्ने शक्ति।
- होमश्री (Homshree) — यज्ञको पुण्य फल र ऐश्वर्य।
- होमप्रिया (Hompriya) — धार्मिक कार्य र पूजापाठ मन पराउने।
पाउ ४: अक्षर "डा" (Da)
- छोराका नामहरू (Boys):
- दामन (Daman) — मन र इन्द्रियहरूलाई वशमा राख्न सक्ने जितेन्द्रिय।
- दानवीर (Danveer) — खुला हातले दान दिने उदार महापुरुष (कर्ण झैं)।
- दामोदर (Damodar) — कम्मरमा डोरी बाँधिएका बालक श्रीकृष्ण।
- डाक्टर (Daktar/Daksh) — रोग निवारण गर्ने, कुशल र सेवाभावी।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- दानवती (Danawati) — उदार मनले दान र सेवा गर्ने नारी।
- दाक्षायणी (Dakshayani) — दक्ष प्रजापतिकी सुपुत्री, माता सती।
- दानप्रिया (Danpriya) — गरिब-दुःखीको सेवा गर्न रुचाउने।
- दामिनी (Damini) — आकाशमा चम्किने बिजुली झैं तेजमयी।
९. आश्लेषा नक्षत्र (Ashlesha Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: बुध | देवता: सर्प (नागदेवता) | तत्त्व: जल
पाउ १: अक्षर "डी" (Dee)
- छोराका नामहरू (Boys):
- दीपक (Deepak) — अन्धकार हटाएर ज्ञानको उज्यालो छर्ने दियो।
- दीपेश (Deepesh) — प्रकाशका स्वामी, ज्ञानका प्रतीक।
- दीपेन्द्र (Deependra) — बत्तीहरूको राजा, उज्यालोका नायक।
- दीपाङ्कर (Deepankar) — ज्ञानको प्रकाश फैलाउने बौद्ध आचार्य।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- दीपिका (Deepika) — सानो दियो, ज्ञान र आशाको किरण।
- दीपा (Deepa) — घरलाई उज्यालो बनाउने प्रकाश।
- दीपाञ्जली (Deepanjali) — दियोहरूको अर्पण, भक्तिभाव।
- दीप्ति (Deepti) — मुहारको तेज, कान्ति र चमक।
पाउ २: अक्षर "डू" (Du)
- छोराका नामहरू (Boys):
- दुर्लभ (Durlabh) — अत्यन्त दुर्लभ, बहुमूल्य र अद्वितीय।
- दुर्गेश (Durgesh) — किल्ला वा दुर्गका रक्षक, महादेव।
- दुष्यन्त (Dushyanta) — हस्तिनापुरका न्यायप्रिय चक्रवर्ती राजा।
- दुर्गादत्त (Durgadatta) — माता दुर्गाको आशीर्वादले प्राप्त पुत्र।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- दुर्गा (Durga) — दुर्गति नाश गर्ने, अजेय जगन्माता।
- दुर्लभता (Durlabhata) — अनुपम, सजिलै नपाइने विशिष्ट गुण।
- दूर्वा (Doorva) — गणेशजीलाई प्रिय हरियो पवित्र दुबो।
- दुर्गेश्वरी (Durgeshwari) — समस्त संकटबाट रक्षा गर्ने देवी।
पाउ ३: अक्षर "डे" (De)
- छोराका नामहरू (Boys):
- देवदत्त (Devdatta) — देवताहरूद्वारा प्रदान गरिएको वरदान।
- देवेश (Devesh) — समस्त देवताहरूका ईश्वर महादेव।
- देवेन्द्र (Devendra) — स्वर्गका राजा इन्द्र।
- देवराज (Devraj) — देवताहरूको राजा, न्यायप्रिय।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- देवकी (Devaki) — भगवान् श्रीकृष्णकी माता, धर्मात्मा नारी।
- देविका (Devika) — सानी देवी, हिमालयको पवित्र नदी।
- देवान्शी (Devanshi) — ईश्वरीय अंश, दैवी शक्ति भएकी।
- देवप्रिया (Devpriya) — देवताहरूलाई मन पर्ने, पुण्यात्मा नारी।
पाउ ४: अक्षर "डो" (Do)
- छोराका नामहरू (Boys):
- दोलाराज (Dolaraj) — आनन्दको झुलामा रमाउने, शान्तचित्त।
- दोलकेश्वर (Dolkeshwar) — दोलखाका भीमसेन, रक्षक देवता।
- दोलेन्द्र (Dolendra) — उत्सव र उमङ्गका अगुवा।
- दोर्जे (Dorje) — हिमालको वज्र झैं कठोर र अविनाशी।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- डोल्मा (Dolma) — तिब्बती-नेपाली बौद्ध परम्परामा तारा देवी (मुक्तिदात्री)।
- दोलकुमारी (Dolkumari) — उत्सव र आनन्दकी राजकुमारी।
- दोला (Dola) — झुला झैं कोमल र लचकदार स्वभाव।
- दोलश्री (Dolshree) — आनन्द, ऐश्वर्य र शुभता।
१०. मघा नक्षत्र (Magha Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: केतु | देवता: पितृगण (पूर्वजहरू) | तत्त्व: अग्नि
पाउ १: अक्षर "मा" (Ma)
- छोराका नामहरू (Boys):
- माधव (Madhav) — वसन्त ऋतुका स्वामी, भगवान् श्रीकृष्ण।
- मानवेन्द्र (Manavendra) — मानवहरूमा श्रेष्ठ, दयालु राजा।
- मानस (Manas) — निर्मल मन, पवित्र मानसरोवर झैं गहिरो।
- मार्तण्ड (Martanda) — आकाशमा चम्किने तेजस्वी सूर्य।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- मानवी (Manavi) — मानवता र दयाभावले ओतप्रोत नारी।
- मालती (Malati) — सुगन्धित सेतो बेलीको फूल।
- माधवी (Madhavi) — वसन्त ऋतुकी सुन्दरी, माता लक्ष्मी।
- मानसी (Manasi) — मनभित्र उत्पन्न पवित्र विचार र ज्ञान।
पाउ २: अक्षर "मी" (Mee)
- छोराका नामहरू (Boys):
- मीनेश (Meenesh) — जलका राजा, भगवान् मत्स्य (विष्णु)।
- मीतेन्द्र (Meetendra) — मित्रता र सद्भावका राजा।
- मीत (Meet) — सच्चा साथी, विश्वासिलो मित्र।
- मीनराज (Meenraj) — माछाहरूका राजा, सागरका स्वामी।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- मीनाक्षी (Meenakshi) — माछाको झैं सुन्दर र चम्किला आँखा भएकी पार्वती।
- मीरा (Meera) — श्रीकृष्णकी अनन्य भक्त कवयित्री।
- मीना (Meena) — बहुमूल्य रत्न, सुन्दर रूप भएकी।
- मीता (Meeta) — सबैलाई मित्र ठान्ने, मिलनसार नारी।
पाउ ३: अक्षर "मू" (Mu)
- छोराका नामहरू (Boys):
- मुकुन्द (Mukunda) — मुक्ति दिने भगवान् श्रीकृष्ण।
- मुरारी (Murari) — मुर दैत्यको संहार गर्ने भगवान् विष्णु।
- मुकेश (Mukesh) — मोक्षका स्वामी भगवान् शिव।
- मुकुल (Mukul) — फुल्न लागेको सुन्दर कोपिला।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- मुस्कान (Muskan) — मुहारमा सधैं रहने मीठो हाँसो।
- मुक्ता (Mukta) — समुद्रबाट निस्किएको शुद्ध र चम्किलो मोती।
- मुदिता (Mudita) — अरूको खुसीमा प्रसन्न हुने दयालु हृदय।
- मुक्ति (Mukti) — भवसागरबाट छुटकारा, मोक्ष।
पाउ ४: अक्षर "मे" (Me)
- छोराका नामहरू (Boys):
- मेघराज (Meghraj) — वर्षा गराउने बादलका राजा देवराज इन्द्र।
- मेधावी (Medhavi) — तीक्ष्ण स्मरणशक्ति र प्रखर बुद्धि भएको।
- मेघनाथ (Meghnath) — मेघ झैं गर्जन गर्ने पराक्रमी योद्धा।
- मेदिनीपति (Medinipati) — पृथ्वीका रक्षक र पालनकर्ता राजा।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- मेधा (Medha) — प्रखर बुद्धि, ज्ञान र स्मरणशक्तिकी देवी।
- मेनका (Menaka) — स्वर्गकी अत्यन्त सुन्दरी अप्सरा।
- मेघना (Meghna) — वर्षाको बादल, अविरल बग्ने पवित्र नदी।
- मेदिनी (Medini) — सहनशील धर्ती माता (पृथ्वी)।
११. पूर्वाफाल्गुनी नक्षत्र (Purva Phalguni Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: शुक्र | देवता: भग (भाग्य र ऐश्वर्यका देवता) | तत्त्व: अग्नि
पाउ १: अक्षर "मो" (Mo)
- छोराका नामहरू (Boys):
- मोहन (Mohan) — सबैको मन लोभ्याउने भगवान् श्रीकृष्ण।
- मोक्षद (Mokshad) — मुक्ति र शान्ति प्रदान गर्ने।
- मोतीलाल (Motilal) — मोती झैं चम्किलो र स्वच्छ छोरा।
- मोदक (Modak) — आनन्द दिने, गणेशजीलाई प्रिय मीठो परिकार।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- मोहिनी (Mohini) — दिव्य सौन्दर्यले मन लोभ्याउने विष्णुको रूप।
- मोक्षदा (Mokshada) — मोक्ष दिने एकादशी, कल्याणकारी।
- मोतिका (Motika) — सानो र चम्किलो मोती।
- मोदिता (Modita) — सधैं आनन्दित र प्रफुल्लित रहने नारी।
पाउ २: अक्षर "टा" (Ta)
- छोराका नामहरू (Boys):
- तारकेश्वर (Tarakeshwar) — मोक्ष दिने भगवान् शिव।
- तारक (Tarak) — संसार सागरबाट तार्ने मुक्तिदाता।
- टाकेन्द्र (Takendra) — दृढ निश्चय र नेतृत्व भएको।
- टंकनाथ (Tankanath) — मूल्यवान् धन र न्यायका रक्षक।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- तारा (Tara) — आकाशमा चम्किने तारा, बौद्ध र हिन्दू देवी।
- तारिणी (Tarini) — संकटबाट उद्धार गर्ने देवी दुर्गा।
- तारिका (Tarika) — चम्किलो तारा, सुन्दर आभूषण।
- टंकमणी (Tankamani) — अमूल्य सिक्का वा आभूषण झैं प्यारी।
पाउ ३: अक्षर "टी" (Tee)
- छोराका नामहरू (Boys):
- टीकाराम (Tikaram) — मर्यादा पुरुषोत्तम रामको विजयको तिलक।
- टीकेन्द्र (Tikendra) — यश र प्रतिष्ठाको तिलक धारण गर्ने।
- टीकादत्त (Tikadatta) — शुभ साइत र आशीर्वादले प्राप्त।
- टीकाराम (Tikesh) — सम्मान र मर्यादाका स्वामी।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- टीका (Tika) — निधारमा लगाइने विजय, सौभाग्य र शुभताको प्रतीक।
- टीकावती (Tikawati) — सौभाग्यवती, सधैं सिन्दूर र टीकाले शोभायमान।
- टीकेश्वरी (Tikeshwari) — कुलको मान र मर्यादाकी देवी।
- टीकामालिक (Tikamala) — सौभाग्यको सुन्दर माला।
पाउ ४: अक्षर "टू" (Tu)
- छोराका नामहरू (Boys):
- तुलसीदास (Tulsidas) — रामचरितमानसका रचयिता महान् सन्त।
- तुषार (Tushar) — हिउँको सेतो कण झैं निष्कलङ्क र शीतल।
- तुष्ट (Tushta) — सन्तुष्ट, सन्तोषी र शान्त स्वभावको।
- तुहिन (Tuhin) — हिमालको हिउँ, पवित्र र सफा।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- तुलसी (Tulsi) — हिन्दुहरूका लागि सर्वाधिक पवित्र र औषधीय वनस्पति।
- तुष्टि (Tushti) — आत्मसन्तुष्टि, सन्तोष र शान्ति।
- तुषारिका (Tusharika) — हिउँको सानो सुन्दर कण।
- तुलिका (Tulika) — चित्रकारको कुची, सुन्दर चित्र कोर्ने कला।
१२. उत्तराफाल्गुनी नक्षत्र (Uttara Phalguni Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: सूर्य | देवता: अर्यमा (सद्भाव र मित्रताका देवता) | तत्त्व: अग्नि
पाउ १: अक्षर "टे" (Te)
- छोराका नामहरू (Boys):
- तेजस्वी (Tejaswi) — प्रखर आभा, बुद्धि र पराक्रम भएको।
- तेजेन्द्र (Tejendra) — प्रकाशका राजा, सूर्य झैं चम्किलो।
- तेजपाल (Tejpal) — आफ्नो तेज र सम्मानको रक्षा गर्ने।
- तेजस (Tejas) — ऊर्जा, चमक, तेज र पराक्रम।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- तेजस्विनी (Tejaswini) — चम्किलो आभा, आत्मविश्वास र पराक्रम भएकी।
- तेजस्वी (Tejaswi) — तेजमयी मुहार र दृढ विचार भएकी।
- तेजोमयी (Tejomayi) — दिव्य प्रकाश र शक्तिले भरिएकी देवी।
- तेजिका (Tejika) — ऊर्जा र चमकको सानो स्वरूप।
पाउ २: अक्षर "टो" (To)
- छोराका नामहरू (Boys):
- तोषन (Toshan) — अरूलाई सन्तुष्टि र सुख दिने व्यक्ति।
- तोयेन्द्र (Toyendra) — जलका स्वामी, वरुणदेव वा सागर।
- तोषराज (Toshraj) — सन्तोष र आनन्दका राजा।
- तोमर (Tomar) — सत्यको रक्षा गर्ने वीर योद्धा।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- तोषिणी (Toshini) — सबैलाई सन्तोष र आनन्द दिने देवी दुर्गा।
- तोया (Toya) — जीवनदायिनी जल, पवित्रता।
- तोषिका (Toshika) — सन्तुष्ट र शान्त मन भएकी नारी।
- तोयजा (Toyaja) — जलबाट उत्पन्न भएको कमलको फूल।
पाउ ३: अक्षर "पा" (Pa)
- छोराका नामहरू (Boys):
- पारस (Paras) — फलामलाई पनि सुन बनाउन सक्ने अलौकिक पत्थर।
- पवन (Pawan) — पवित्र वायु, हनुमानजीका पिता।
- पार्थ (Partha) — कुन्तीपुत्र अर्जुन, निष्ठावान् धनुर्धारी।
- पारसमणि (Parasmani) — अमूल्य र स्पर्शले शुद्ध बनाउने रत्न।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- पार्वती (Parvati) — पर्वतराज हिमालयकी पुत्री, महादेवकी शक्ति।
- पावनी (Pawani) — पवित्र बनाउने गङ्गा नदी।
- पारुल (Parul) — सुन्दर जङ्गली फूल, कोमल स्वभाव।
- पाञ्चाली (Panchali) — पाञ्चाल देशकी राजकुमारी, द्रौपदी।
पाउ ४: अक्षर "पी" (Pee)
- छोराका नामहरू (Boys):
- पीताम्बर (Pitambar) — पहेँलो वस्त्र धारण गर्ने भगवान् विष्णु।
- पीयूष (Piyush) — देवताहरूले पिउने अमर बनाउने अमृत।
- पीताभ (Pitabh) — सुनौलो पहेँलो चमक भएको।
- पीताम्बरदत्त (Pitambardatta) — भगवान् नारायणको कृपाले प्राप्त।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- पीहू (Peehu) — कोइलीको मीठो स्वर, प्यारी छोरी।
- पीताम्बरी (Pitambari) — पहेँलो वस्त्र लगाएकी देवी बगलामुखी।
- पीयूषी (Piyushi) — अमृत झैं मीठी र जीवनदायिनी।
- पीताभा (Pitabha) — सुनौलो कान्ति भएकी सुन्दरी।
१३. हस्त नक्षत्र (Hasta Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: चन्द्रमा | देवता: सूर्यदेव (सविता) | तत्त्व: वायु
पाउ १: अक्षर "पू" (Pu)
- छोराका नामहरू (Boys):
- पुण्य (Punya) — सत्कर्म, धार्मिक कार्यको मङ्गलमय फल।
- पुष्कर (Pushkar) — पवित्र तीर्थस्थल, नीलो कमल।
- पुनीत (Puneet) — पूर्ण रूपमा पवित्र, निष्पाप र स्वच्छ।
- पुरुषोत्तम (Purushottam) — पुरुषहरूमा मर्यादा र गुणले सर्वश्रेष्ठ (श्रीराम)।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- पूजा (Pooja) — भगवान्को भक्ति, प्रार्थना र सम्मान।
- पूर्णिमा (Purnima) — आकाशमा पूर्ण चन्द्रमा चम्किने शुभ रात।
- पुनीता (Puneeta) — पवित्र, निष्पाप र स्वच्छ आचरण भएकी।
- पुष्पा (Pushpa) — सुगन्धित र सुन्दर फूल।
पाउ २: अक्षर "ष" (Sha)
(नेपाली नामकरण परम्परामा "ष" अक्षरबाट नाम सुरु गर्दा उच्चारण "श" वा "स" सँग समान हुने भएकाले शालीन/शिव सम्बन्धी नामहरू राखिन्छ)
- छोराका नामहरू (Boys):
- षण्मुख (Shanmukh) — छ मुख भएका भगवान् कार्तिकेय।
- षड्गुण (Shadguna) — ६ वटै सद्गुणहरूले सम्पन्न पुरुष।
- षडानन (Shadanana) — ज्ञानका प्रतीक कार्तिकेय।
- षण्मुखराज (Shanmukhraj) — वीरता र ज्ञानका राजा।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- षष्ठी (Shashthi) — बालबालिकाको रक्षा गर्ने देवी षष्ठी (छठी माता)।
- षोडशी (Shodashi) — सोह्र वर्षकी षोडशोपचार पूजिता देवी त्रिपुरसुन्दरी।
- षडङ्गी (Shadangi) — षडङ्ग वेदकी ज्ञाता विदुषी।
- षट्कला (Shatkala) — कला र सीपमा प्रवीण नारी।
पाउ ३: अक्षर "ण" (Na)
(परम्परागत ज्योतिषमा "ण" बाट नाम राख्दा "न" को ध्वनि लिएर नारायण सम्बन्धी नाम राखिन्छ)
- छोराका नामहरू (Boys):
- नन्द (Nanda) — आनन्द दिने, श्रीकृष्णका पिता नन्दबाबा।
- नवल (Nawal) — नयाँ, ताजा, आधुनिक र आकर्षक।
- नरेश (Naresh) — मानिसहरूका राजा, कुशल शासक।
- नारायण (Narayan) — जलमा शयन गर्ने, समस्त सृष्टिका आधार विष्णु।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- नन्दिनी (Nandini) — कामधेनु गाईकी बाछी; आनन्द दिने छोरी।
- नवमी (Nawami) — श्रीराम नवमी, माता दुर्गाको पावन तिथि।
- नयना (Nayana) — सुन्दर र भावपूर्ण आँखा भएकी।
- नमिता (Namita) — नम्र, विनयशील र संस्कारयुक्त नारी।
पाउ ४: अक्षर "ठ" (Tha)
- छोराका नामहरू (Boys):
- ठाकुर (Thakur) — मालिक, भगवान्, कुलको उच्च मर्यादा भएको व्यक्ति।
- ठगुनाथ (Thagunath) — स्वाभिमानी, आफ्नो वचनमा पक्का।
- ठाकुरप्रसाद (Thakurprasad) — इष्टदेवको पावन प्रसाद।
- ठहरमान (Thaharman) — दृढ अडान र स्थिरता भएको नायक।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- ठाकुरी (Thakuri) — उच्च कुलकी स्वाभिमानी नारी।
- ठाकुरानी (Thakurani) — स्वामिनी, राधाजीको अर्को आदरार्थी नाम।
- ठगमाया (Thagmaya) — चञ्चल र मनमोहक माया भएकी।
- ठानिमा (Thanima) — आफ्नै दृढ पहिचान भएकी।
१४. चित्रा नक्षत्र (Chitra Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: मङ्गल | देवता: विश्वकर्मा (अलौकिक शिल्पकार) | तत्त्व: अग्नि
पाउ १: अक्षर "पे" (Pe)
- छोराका नामहरू (Boys):
- प्रेम (Prem) — साँचो, निस्वार्थ र निष्कपट माया।
- प्रेमराज (Premraj) — प्रेम र सद्भावका राजा।
- प्रेमचन्द्र (Premchandra) — प्रेमको शीतल चन्द्रमा।
- पेशल (Peshal) — कोमल, सुकुमार, सुन्दर र सौम्य।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- प्रेरणा (Prerana) — नयाँ काम गर्न उत्साह र मार्गदर्शन दिने।
- प्रेमिला (Premila) — मायालु, सबैलाई स्नेह बाँड्ने नारी।
- प्रेमा (Prema) — साक्षात प्रेम र करुणाको स्वरूप।
- पेशला (Peshala) — कोमल हृदय र सुन्दर आचरण भएकी।
पाउ २: अक्षर "पो" (Po)
- छोराका नामहरू (Boys):
- पोषक (Poshak) — सबैको भरणपोषण र हेरचाह गर्ने दयालु।
- पोषराज (Poshraj) — परिवार र समाजलाई पालन गर्ने मुखिया।
- पोषण (Poshan) — विकास, उन्नति र जीवन दिने शक्ति।
- पोषणदेव (Poshandev) — पालक देवता, भगवान् विष्णु।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- पोषिता (Poshita) — माया र स्नेहले हुर्काइएकी प्यारी छोरी।
- पोषिका (Poshika) — अरूको हेरचाह र पालनपोषण गर्ने नारी।
- पोषा (Posha) — समृद्धि र वृद्धि ल्याउने।
- पोषवती (Poshawati) — सम्पन्नता र ममताले भरिएकी।
पाउ ३: अक्षर "रा" (Ra)
- छोराका नामहरू (Boys):
- राम (Ram) — मर्यादा पुरुषोत्तम, सबैको मनमा रमाउने ईश्वर।
- राघव (Raghav) — रघुकुलका वंशज, मर्यादाको प्रतीक।
- राजेश (Rajesh) — राजाहरूका राजा, प्रभु।
- राजेन्द्र (Rajendra) — श्रेष्ठ सम्राट, न्यायप्रिय राजा।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- राधा (Radha) — श्रीकृष्णकी प्राणप्यारी, निस्वार्थ भक्तिकी देवी।
- रागिनी (Ragini) — सङ्गीतको सुन्दर धुन, राग।
- राजेश्वरी (Rajeshwari) — साम्राज्यकी महारानी, त्रिपुरसुन्दरी देवी।
- राधिका (Radhika) — सफल, सम्पन्न र राधाजीको स्वरूप।
पाउ ४: अक्षर "री" (Ree)
- छोराका नामहरू (Boys):
- ऋषभ (Rishabh) — वैदिक सुर, धर्मको प्रतीक, सत्यवादी।
- ऋषिकेश (Rishikesh) — इन्द्रिय जित्ने भगवान् विष्णु।
- ऋषि (Rishi) — मन्त्र द्रष्टा, तपस्वी र ज्ञानी सन्त।
- ऋतुराज (Rituraj) — ऋतुहरूका राजा वसन्त ऋतु।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- रीता (Reeta) — सत्य, मर्यादा र नियम पालना गर्ने नारी।
- ऋतु (Ritu) — प्रकृतिको सुन्दर मौसम, चक्र।
- ऋद्धि (Riddhi) — गणेशजीकी पत्नी, ऐश्वर्य र समृद्धि।
- ऋषिका (Rishika) — तपस्या गर्ने विदुषी, मन्त्रद्रष्टा नारी।
१५. स्वाति नक्षत्र (Swati Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: राहु | देवता: वायुदेव | तत्त्व: वायु
पाउ १: अक्षर "रू" (Ru)
- छोराका नामहरू (Boys):
- रूद्र (Rudra) — दुःख र संताप नाश गर्ने भगवान् शिव।
- रूपेश (Rupesh) — सौन्दर्यका स्वामी, मनमोहक रूप भएको।
- रूपाङ्ग (Rupang) — सुन्दर र बलिष्ठ शारीरिक गठन भएको।
- रूद्रदेव (Rudradev) — कल्याणकारी र शक्तिशाली महादेव।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- रूपा (Rupa) — सुन्दर अनुहार र उच्च चरित्र भएकी।
- रूपाञ्जली (Rupanjali) — सौन्दर्यको अर्पण, कला।
- रूपवती (Rupawati) — गुण र रूप दुवैले सम्पन्न नारी।
- रूपाशी (Rupashi) — असाधारण सौन्दर्य भएकी स्त्री।
पाउ २: अक्षर "रे" (Re)
- छोराका नामहरू (Boys):
- रेवन्त (Revanta) — सूर्यदेवका पुत्र, घोडा र घुडचढीका संरक्षक।
- रेमश (Remash) — लक्ष्मीका स्वामी, भगवान् विष्णु।
- रेवत (Revat) — चम्किलो, समृद्ध र धनी।
- रेवाधर (Rewadhar) — पवित्र नर्मदा नदीको मर्यादा बोक्ने।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- रेणुका (Renuka) — भगवान् परशुरामकी माता, धर्तीको कण झैं पवित्र।
- रेवा (Rewa) — पवित्र नर्मदा नदी, तीव्र गतिमा बग्ने जलधारा।
- रेणु (Renu) — धर्तीको पवित्र धूलीकण, नम्रता।
- रेवती (Revati) — भगवान् बलरामकी पत्नी, समृद्ध र परोपकारी।
पाउ ३: अक्षर "रो" (Ro)
- छोराका नामहरू (Boys):
- रोहित (Rohit) — सूर्यको रातो किरण, सत्यवादी हरिश्चन्द्रका पुत्र।
- रोहन (Rohan) — आरोहण गर्ने, निरन्तर प्रगति पथमा लम्कने।
- रोमेश (Romesh) — भगवान् रामका भक्त, विनम्र।
- रोमिल (Romil) — मन लोभ्याउने, मीठो बोल्ने।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- रोहिणी (Rohini) — चन्द्रमाकी प्रिय पत्नी, आकाशकी सुन्दरी।
- रोशनी (Roshani) — अन्धकार मेटाउने उज्यालो प्रकाश।
- रोशिका (Roshika) — सधैं ज्योतिर्मय रहने नारी।
- रोमा (Roma) — माता लक्ष्मी, धन-धान्यकी अधिष्ठात्री।
पाउ ४: अक्षर "ता" (Ta)
- छोराका नामहरू (Boys):
- तारकनाथ (Taraknath) — संकटबाट उद्धार गर्ने भगवान् शिव।
- तापस (Tapas) — कठोर तपस्या गर्ने, आत्मसंयमी योगी।
- तानसेन (Tansen) — महान् सङ्गीत सम्राट, सुरका धनी।
- तारेश (Taresh) — ताराहरूका राजा, शीतल चन्द्रमा।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- तापसी (Tapasi) — तपस्यामा लीन रहने साध्वी विदुषी।
- तान्या (Tanya) — परिवारकी लाडली, परी झैं प्यारी।
- तामसी (Tamasi) — रातको शान्ति, विश्राम दिने शक्ति।
- तारिणी (Tarini) — संसार रुपी सागर पार गराउने भगवती।
१६. विशाखा नक्षत्र (Vishakha Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: बृहस्पति | देवता: इन्द्राग्नि (इन्द्र र अग्नि) | तत्त्व: अग्नि
पाउ १: अक्षर "ती" (Ti)
- छोराका नामहरू (Boys):
- तीर्थराज (Tirtharaj) — सबै तीर्थहरूको राजा (प्रयागराज)।
- तीर्थ (Tirtha) — पवित्र स्नानस्थल, पाप नाश गर्ने स्थान।
- तीव्र (Teevra) — छिटो बुद्धि र दृढ संकल्प भएको।
- तीर्थेश्वर (Tirtheshwar) — पवित्र धामका स्वामी शिव।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- तीर्था (Tirtha) — पवित्र गङ्गा झैं निष्पाप र शुद्ध नारी।
- तीस्ता (Teesta) — हिमालबाट उत्पन्न तीव्र वेगले बग्ने पवित्र नदी।
- तीर्थवती (Tirthawati) — जीवनभर धर्म र तीर्थ गर्ने पुण्यात्मा।
- तीव्रा (Teevra) — प्रखर ज्ञान र तेज भएकी।
पाउ २: अक्षर "तू" (Tu)
- छोराका नामहरू (Boys):
- तुषारकान्त (Tusharkanta) — हिउँ जस्तै चम्किलो र शीतल आचरण भएको।
- तुङ्गीश (Tungesh) — हिमालय झैं उच्च शिखरमा बस्ने शिव।
- तुङ्ग (Tunga) — उच्च, विशाल, महान् व्यक्तित्व।
- तुल्य (Tulya) — समदर्शी, सबैलाई बराबर न्याय गर्ने।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- तुष्टि (Tushti) — हृदयको पूर्ण शान्ति र आत्मसन्तुष्टि।
- तुलसी (Tulsi) — परम पवित्र, आरोग्यता दिने वनस्पति।
- तुङ्गा (Tunga) — उच्च आदर्श र मर्यादा भएकी नारी।
- तुषारिका (Tusharika) — हिउँको शीतल र सुन्दर कण।
पाउ ३: अक्षर "ते" (Te)
- छोराका नामहरू (Boys):
- तेजस्वी (Tejaswi) — विद्या र पराक्रमको तेजले चम्किएको।
- तेजोनिधि (Tejonidhi) — तेज र शक्तिको अक्षय भण्डार (सूर्य)।
- तेजभानु (Tejbhanu) — सूर्य जस्तै प्रकाशमान।
- तेजेश्वर (Tejeshwar) — प्रकाश र शक्तिका ईश्वर।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- तेजस्विनी (Tejaswini) — तेज, शौर्य र स्वाभिमान भएकी नारी।
- तेजोवती (Tejowati) — ईश्वरीय तेजले युक्त, तेजस्वी मुहार भएकी।
- तेजश्री (Tejashree) — प्रतिभा, तेज र ऐश्वर्यको संगम।
- तेजिका (Tejika) — आशा र ऊर्जाको किरण।
पाउ ४: अक्षर "तो" (To)
- छोराका नामहरू (Boys):
- तोषेन्द्र (Toshendra) — सबैलाई आनन्द र सन्तुष्टि दिने नायक।
- तोषपाल (Toshpal) — सन्तुष्टि र सुखको रक्षा गर्ने।
- तोयाक्ष (Toyaksha) — कमलका पात झैं सुन्दर नयन भएको।
- तोषवन्त (Toshwanta) — सन्तोषी र धैर्यवान् पुरुष।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- तोषिणी (Toshini) — देवी दुर्गा, सबै भक्तलाई सन्तुष्ट पार्ने।
- तोषवती (Toshawati) — सन्तोष, धैर्य र आनन्दले भरिएकी।
- तोयजा (Toyaja) — पानीबाट उम्रिएको कमलको फूल।
- तोषामणि (Toshamani) — सन्तोष रुपी अमूल्य रत्न।
१७. अनुराधा नक्षत्र (Anuradha Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: शनि | देवता: मित्र (मित्रता र सद्भावका देवता) | तत्त्व: जल
पाउ १: अक्षर "ना" (Na)
- छोराका नामहरू (Boys):
- नागेन्द्र (Nagendra) — सर्पहरूका राजा वा पर्वतराज हिमालय।
- नारायण (Narayan) — समस्त जगत्का आश्रयदाता भगवान् विष्णु।
- नागेश (Nagesh) — भगवान् शिव, नागहरूका स्वामी।
- नानक (Nanak) — महान् सन्त, एकता र सद्भावका प्रतीक।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- नागवेणी (Nagaveni) — सुन्दर लामो र कालो केश भएकी।
- नलिनी (Nalini) — सुन्दर कमलको फूल वा कमलिनी।
- नागेश्वरी (Nageshwari) — नागहरूको रक्षा गर्ने देवी मनसा।
- नाभ्या (Nabhya) — केन्द्रबिन्दु, सबैको आकर्षणको केन्द्र।
पाउ २: अक्षर "नी" (Nee)
- छोराका नामहरू (Boys):
- नीलकण्ठ (Neelkanth) — विष पिएर सृष्टिको रक्षा गर्ने महादेव।
- नीरज (Neeraj) — हिलोमा फुलेर पनि निष्कलङ्क रहने कमलको फूल।
- नीलकमल (Neelkamal) — दुर्लभ नीलो कमल, पवित्रताको प्रतीक।
- नीलेश (Neelesh) — नीलो आकाश वा श्रीकृष्ण।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- नीलिमा (Neelima) — नीलो आकाशको विशालता र सौन्दर्य।
- नीता (Neeta) — नैतिक आचरण र असल संस्कार भएकी नारी।
- नीतु (Neetu) — सुन्दर, शालीन र शिष्ट।
- नीलम (Neelam) — बहुमूल्य नीलम रत्न, भाग्यशाली।
पाउ ३: अक्षर "नू" (Nu)
- छोराका नामहरू (Boys):
- नूपुरेश (Nupuresh) — नूपुर (पाउजु) का धनी, नटराज शिव।
- नूतन (Nutan) — नयाँ, ताजा, सधैं उत्साहले भरिएको।
- नूराज (Nuraj) — प्रकाशका राजा, उज्यालो व्यक्तित्व।
- नूपुरधर (Nupurdhar) — दिव्य सङ्गीत र ताल धारण गर्ने।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- नूपुर (Nupur) — पाउजुको मधुर र कर्णप्रिय झङ्कार।
- नूतन (Nutan) — नयाँ बिहानी, नवजीवन र उमङ्ग।
- नूरा (Noora) — ईश्वरीय ज्योति र चमक।
- नूपुरिका (Nupurika) — सानो पाउजु, सङ्गीतमयी बालिका।
पाउ ४: अक्षर "ने" (Ne)
- छोराका नामहरू (Boys):
- नेत्रपाल (Netrapal) — आँखा झैं माया गरेर रक्षा गर्ने संरक्षक।
- नेमराज (Nemraj) — नियम, धर्म र अनुशासनका राजा।
- नेमिचन्द्र (Nemichandra) — धर्मचक्रका चन्द्रमा, ज्ञानी।
- नेत्रेश (Netresh) — त्रिनेत्रधारी भगवान् शिव।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- नेत्रा (Netra) — सुन्दर आँखा, ज्ञानको दृष्टि।
- नेत्रावती (Netrawati) — सुन्दर नयन भएकी, पवित्र नदी।
- नेमिषा (Nemisha) — पवित्र नैमिषारण्य तीर्थस्थल।
- नेहा (Neha) — साँचो प्रेम, वर्षाको शीतल थोपा।
१८. ज्येष्ठा नक्षत्र (Jyeshtha Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: बुध | देवता: इन्द्र (देवराज) | तत्त्व: वायु
पाउ १: अक्षर "नो" (No)
- छोराका नामहरू (Boys):
- नोवेल (Novel) — अद्वितीय, नयाँ र उच्च विचार भएको।
- नोधेश (Nodhesh) — ज्ञान र उत्साहका स्वामी।
- नोमेश (Nomesh) — प्रकाशमान, शान्त हृदय भएको।
- नोराज (Noraj) — आफ्नो क्षेत्रमा नयाँ कीर्तिमान रच्ने।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- नोभ्या (Novya) — नयाँ, आधुनिक र सुसंस्कृत नारी।
- नोशिका (Noshika) — सधैं प्रफुल्लित रहने।
- नोमिका (Nomika) — विशिष्ट पहिचान भएकी।
- नोशिता (Noshita) — मीठो स्वभाव भएकी प्यारी छोरी।
पाउ २: अक्षर "या" (Ya)
- छोराका नामहरू (Boys):
- यादवेन्द्र (Yadavendra) — यादव कुलका शिरोमणि श्रीकृष्ण।
- याज्ञवल्क्य (Yajnavalkya) — उपनिषद् कालका परम ज्ञानी ब्रह्मर्षि।
- यादव (Yadav) — यदुवंशी, श्रीकृष्णका अनुयायी।
- यात्रिक (Yatrik) — सत्य र अध्यात्मको मार्गमा हिँड्ने यात्री।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- यामिनी (Yamini) — ताराहरूले भरिएको शान्त र सुन्दर रात।
- याचना (Yachana) — ईश्वरीय प्रार्थना, विनय।
- याज्ञिकी (Yajniki) — यज्ञ र धार्मिक कार्यमा निष्ठा राख्ने।
- यामुना (Yamuna) — सूर्यपुत्री पावन यमुना नदी।
पाउ ३: अक्षर "यी" (Yee)
- छोराका नामहरू (Boys):
- यीशान (Yishan) — भगवान् शिवको कल्याणकारी स्वरूप।
- यीश्वर (Yishwar) — सबैका पालनकर्ता परमात्मा।
- यीशदत्त (Yishdatta) — ईश्वरको अनुग्रहले प्राप्त पुत्र।
- यीतेन्द्र (Yitendra) — इन्द्रियहरूलाई जित्ने संयमी।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- यीशानी (Yishani) — भगवान् शिवकी शक्ति, देवी पार्वती।
- यीशिता (Yishita) — महानता, प्रभुत्व र सिद्धि।
- यीप्सिता (Yipsita) — सबैको मनपर्ने, अभीष्ट सुपुत्री।
- यीशिका (Yishika) — ज्ञानको दिव्य किरण।
पाउ ४: अक्षर "यू" (Yu)
- छोराका नामहरू (Boys):
- युवराज (Yuvraj) — भावी राजा, सिंहासनको उत्तराधिकारी।
- युधिष्ठिर (Yudhishthir) — युद्धमा पनि धर्म र सत्यमा अडिग रहने ज्येष्ठ पाण्डव।
- युगल (Yugal) — राधा-कृष्णको संयुक्त दिव्य जोडी।
- युगेश (Yugesh) — युगको नेतृत्व गर्ने महापुरुष।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- युविका (Yuvika) — ऊर्जावान्, सुन्दरी र युवती।
- युक्ति (Yukti) — समस्याको समाधान निकाल्ने उपाय, चतुर बुद्धि।
- युगान्धरा (Yugandhara) — नयाँ युगको सुरुवात गर्ने नारी।
- युगप्रिया (Yugpriya) — आफ्नो युगकी सर्वाधिक लोकप्रिय नारी।
१९. मूल नक्षत्र (Mula Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: केतु | देवता: निरृति (मूल प्रकृतिका देवता) | तत्त्व: वायु
पाउ १: अक्षर "ये" (Ye)
- छोराका नामहरू (Boys):
- यज्ञेश (Yajnesh) — यज्ञका परम अधिपति भगवान् विष्णु।
- यज्ञेश्वर (Yajneshwar) — यज्ञका आराध्य महादेव।
- यज्ञदत्त (Yajnadatta) — पवित्र यज्ञको प्रसाद स्वरूप प्राप्त।
- यज्ञपति (Yajnapati) — धर्म र यज्ञको रक्षा गर्ने नायक।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- यज्ञप्रिया (Yajnapriya) — पूजा, होम र यज्ञ मन पराउने देवी।
- यज्ञेश्वरी (Yajneshwari) — यज्ञकी अधिष्ठात्री देवी।
- यज्ञिका (Yajnika) — यज्ञ कर्ममा निपुण विदुषी।
- यज्ञा (Yajna) — पवित्र समर्पण र आहुति।
पाउ २: अक्षर "यो" (Yo)
- छोराका नामहरू (Boys):
- योगेश (Yogesh) — योगका अधिपति भगवान् शिव।
- योगेन्द्र (Yogendra) — योगीहरूका राजा, आत्मज्ञानी।
- योगानन्द (Yogananda) — योग साधनाबाट मिल्ने परमानन्द।
- योग्य (Yogya) — सर्वगुण सम्पन्न र सबै दृष्टिले सक्षम।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- योगिता (Yogita) — ध्यानमग्न, योगमा सिद्धि प्राप्त नारी।
- योगमाया (Yogmaya) — भगवान् विष्णुकी अलौकिक शक्ति।
- योगेश्वरी (Yogeshwari) — योगविद्याकी अधिष्ठात्री देवी।
- योगप्रिया (Yogpriya) — साधना र शान्त वातावरण मन पराउने।
पाउ ३: अक्षर "भा" (Bha)
- छोराका नामहरू (Boys):
- भानु (Bhanu) — सम्पूर्ण जगत्लाई उज्यालो दिने सूर्यदेव।
- भारत (Bharat) — ज्ञान र प्रकाशमा लीन रहने, मर्यादाका प्रतीक भरत।
- भास्कर (Bhaskar) — प्रकाश र ज्ञान फैलाउने सूर्य।
- भालचन्द्र (Bhalchandra) — निधारमा चन्द्रमा शोभायमान गणेश वा शिव।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- भवानी (Bhavani) — संसारलाई जीवन दिने जगदम्बा दुर्गा।
- भारती (Bharati) — विद्या, ज्ञान र वाणीकी देवी सरस्वती।
- भानुप्रिया (Bhanupriya) — सूर्यकी प्रिय किरण।
- भाविका (Bhavika) — पवित्र भावना र असल सोच भएकी नारी।
पाउ ४: अक्षर "भी" (Bhi)
- छोराका नामहरू (Boys):
- भीमसेन (Bhimsen) — अपार बल भएका पाण्डव वीर, दोलखाका रक्षक देवता।
- भीष्म (Bhishma) — दृढ प्रतिज्ञाका धनी, महाभारतका महापुरुष।
- भीमराज (Bhimraj) — विशाल हृदय र शक्ति भएका राजा।
- भीमदत्त (Bhimdatta) — शक्ति र साहसको वरदान पाएको।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- भीमा (Bhima) — शक्तिशाली, देवी दुर्गाको एक रूप।
- भीमेश्वरी (Bhimeshwari) — दोलखा भीमसेनकी शक्ति, रक्षक देवी।
- भीमवती (Bhimawati) — साहस र आत्मबल भएकी नारी।
- भीमप्रिया (Bhimpriya) — वीर र साहसीलाई मन पराउने।
२०. पूर्वाषाढा नक्षत्र (Purva Ashadha Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: शुक्र | देवता: आपः (जलदेवता) | तत्त्व: जल
पाउ १: अक्षर "भू" (Bhu)
- छोराका नामहरू (Boys):
- भूपेन्द्र (Bhupendra) — पृथ्वीका रक्षक र न्यायप्रिय राजा।
- भूवनेश (Bhuwanesh) — समस्त संसारका मालिक, महादेव।
- भूदेव (Bhudev) — पृथ्वीका देवता, ज्ञानी ब्राह्मण।
- भूपति (Bhupati) — धर्तीका स्वामी, लोकपाल।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- भूमि (Bhumi) — सहनशीलताकी प्रतिमूर्ति धर्ती माता।
- भूमिका (Bhumika) — जीवनमा सकारात्मक योगदान दिने, धर्ती।
- भुवनेश्वरी (Bhuwaneshwari) — चौध भुवनकी अधिष्ठात्री देवी।
- भूषिता (Bhushita) — सद्गुण र आभूषणले सुशोभित।
पाउ २: अक्षर "धा" (Dha)
- छोराका नामहरू (Boys):
- धनञ्जय (Dhananjaya) — धन र विजय जित्ने वीर अर्जुन।
- धर्मेन्द्र (Dharmendra) — धर्म र न्यायका रक्षक सम्राट।
- धीरज (Dheeraj) — संकटमा पनि नडगमगाउने धैर्यवान्।
- धाता (Dhata) — सृष्टिका विधाता, सृष्टिकर्ता ब्रह्मा।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- धारिणी (Dharini) — सबैलाई धारण गर्ने सहनशील पृथ्वी।
- धन्वन्तरी (Dhanwantari/Dhana) — धन, समृद्धि र आरोग्य दिने।
- धृति (Dhriti) — अटल धैर्य, दृढ इच्छाशक्ति र साहस।
- धात्री (Dhatri) — पालनपोषण गर्ने माता, देवी लक्ष्मी।
पाउ ३: अक्षर "फा" (Pha)
- छोराका नामहरू (Boys):
- फाल्गुन (Falgun) — वसन्त ऋतुको आगमन हुने फागुन महिना; अर्जुन।
- फालेन्द्र (Falendra) — शुभ फल दिने, सफलताका नायक।
- फलद (Falad) — सत्कर्मको मीठो फल दिने।
- फणीन्द्र (Fanindra) — नागहरूका अधिपति शेषनाग।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- फाल्गुनी (Falguni) — फागुन पूर्णिमामा जन्मिएकी, माता सीता।
- फलवती (Falawati) — सफलता र समृद्धिले सम्पन्न नारी।
- फणिता (Fanita) — कलापूर्ण र सुन्दर रचना।
- फलप्रदा (Falaprada) — मनोकामना पूरा गरिदिने देवी।
पाउ ४: अक्षर "ढा" (Dha)
- छोराका नामहरू (Boys):
- धर्मराज (Dharmaraj) — सत्य, धर्म र न्यायका अधिपति।
- धवल (Dhawal) — हिमाल झैं सेतो, निष्कलङ्क र पवित्र।
- धर्मेश (Dharmesh) — धर्मका ईश्वर।
- धनेश (Dhanesh) — धन र ऐश्वर्यका स्वामी कुबेर।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- धवला (Dhawala) — हिउँ झैं सफा र निष्पाप चरित्र भएकी।
- धर्मा (Dharma) — कर्तव्य र धर्मको मार्गमा हिँड्ने।
- धनुषा (Dhanusha) — इन्द्रधनुष झैं रङ्गीन र मनमोहक।
- धनेश्वरी (Dhaneshwari) — धन-धान्यकी अधिष्ठात्री लक्ष्मी।
२१. उत्तराषाढा नक्षत्र (Uttara Ashadha Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: सूर्य | देवता: विश्वेदेव (समस्त विश्वका देवताहरू) | तत्त्व: जल
पाउ १: अक्षर "भे" (Bhe)
- छोराका नामहरू (Boys):
- भैरव (Bhairav) — संकट हरण गर्ने भगवान् शिवको उग्र र रक्षक स्वरूप।
- भैरवदत्त (Bhairavdatta) — कालभैरवको कृपाले प्राप्त पुत्र।
- भेषराज (Bheshraj) — समस्त औषधिका ज्ञाता, वैद्यराज।
- भेन्द्र (Bhendra) — भय नाश गर्ने निडर नायक।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- भैरवी (Bhairavi) — दश महाविद्या मध्ये एक, अजेय शक्ति।
- भेषजा (Bheshaja) — रोग र दुःख निवारण गर्ने अमृतमयी।
- भेरुका (Bheruka) — निडर र साहसी नारी।
- भेषा (Bhesha) — सौन्दर्य र शालीन भेषभूषा भएकी।
पाउ २: अक्षर "भो" (Bho)
- छोराका नामहरू (Boys):
- भोलेनाथ (Bholenath) — निष्कपट, सरल हृदय भएका महादेव।
- भोजराज (Bhojraj) — विद्या र कलाका संरक्षक महान् राजा भोज।
- भोलेन्द्र (Bholendra) — सरलता र दयालु स्वभावका धनी।
- भोलाराम (Bholaram) — सरल र निष्पाप स्वभाव भएका।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- भोली (Bholi) — सरल, निष्कपट र निश्चल स्वभाव भएकी।
- भोजवती (Bhojawati) — उदारता र आतिथ्य सत्कारले युक्त।
- भोलेश्वरी (Bholeshwari) — सरल स्वभावका भक्तलाई कृपा गर्ने पार्वती।
- भोगवती (Bhogawati) — सुख, समृद्धि र पवित्र नदी।
पाउ ३: अक्षर "जा" (Ja)
- छोराका नामहरू (Boys):
- जनक (Janak) — विदेह राजा, माता सीताका पिता, ब्रह्मज्ञानी।
- जनार्दन (Janardan) — सबै मानिसहरूको दुःख हरण गर्ने विष्णु।
- जयन्त (Jayanta) — इन्द्रका पुत्र, सधैं विजयी हुने।
- जगदीश (Jagadish) — समस्त संसारका पालनकर्ता ईश्वर।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- जानकी (Janaki) — राजा जनककी पुत्री, माता सीता।
- जया (Jaya) — विजय दिलाउने देवी दुर्गा।
- जयन्ती (Jayanti) — सधैं विजय प्राप्त गर्ने, उत्सव।
- जगदम्बा (Jagadamba) — संसारलाई काखमा लिने जगन्माता।
पाउ ४: अक्षर "जी" (Jee)
- छोराका नामहरू (Boys):
- जीवन (Jeevan) — प्राण, अस्तित्व, अरूलाई जीवन दिने।
- जीवेश (Jeevesh) — आत्मा र जीवनका स्वामी परमात्मा।
- जीवेन्द्र (Jeevendra) — जीवनलाई ऊर्जावान् बनाउने नायक।
- जीवराज (Jeevraj) — प्राण र प्रकृतिको रक्षा गर्ने।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- जीविका (Jeevika) — जीवनको आधार, जल, कर्म।
- जीवन्ती (Jeevanti) — सधैं जीवित, ताजगी र आरोग्य दिने वनस्पति।
- जीवना (Jeevana) — प्राणदायिनी, शान्ति दिने नारी।
- जीविता (Jeevita) — जीवन र उमङ्गले परिपूर्ण।
२२. श्रवण नक्षत्र (Shravana Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: चन्द्रमा | देवता: भगवान् विष्णु | तत्त्व: वायु
पाउ १: अक्षर "खी" (Khi)
- छोराका नामहरू (Boys):
- खिमराज (Khimraj) — शान्त, गम्भीर र न्यायप्रिय।
- खीमानन्द (Khimananda) — मनको आनन्द र सन्तोष।
- खीमेश (Khimesh) — पृथ्वी र शान्तिका स्वामी।
- खिमबहादुर (Khimbahadur) — साहसी र कर्तव्यनिष्ठ।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- खीमा (Khima) — क्षमाशील, सहनशील र ममतामयी।
- खीमवती (Khimawati) — शान्ति र धैर्यले भरिएकी नारी।
- खीमकुमारी (Khimkumari) — शालीन र सुसंस्कृत सुपुत्री।
- खीममाया (Khimmaya) — निष्कपट र कोमल माया भएकी।
पाउ २: अक्षर "खू" (Khu)
- छोराका नामहरू (Boys):
- खुमराज (Khumraj) — आफ्नै स्वाभिमानमा अडिग रहने।
- खुमेश (Khumesh) — आकाशका स्वामी, विशाल हृदय भएको।
- खुशीराम (Khushiram) — सबैलाई आनन्द र खुसी बाँड्ने।
- खुमान (Khuman) — सम्मान र प्रतिष्ठा कमाएको पुरुष।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- खुशी (Khushi) — जीवनको वास्तविक हर्ष र उल्लास।
- खुशबू (Khushbu) — चारैतिर सुवास फैलाउने मीठो सुगन्ध।
- खुशिदा (Khushida) — अरूको मुहारमा मुस्कान ल्याउने नारी।
- खुशमयी (Khushmayi) — सधैं प्रफुल्लित र आनन्दित रहने।
पाउ ३: अक्षर "खे" (Khe)
- छोराका नामहरू (Boys):
- खेमराज (Khemraj) — कुशल, सुरक्षित र मङ्गलमय जीवनका राजा।
- खेमनाथ (Khemnath) — सबैको कल्याण गर्ने महादेव।
- खेमेन्द्र (Khemendra) — मङ्गल र सुरक्षाका नायक।
- खेमलाल (Khemlal) — परिवारको मङ्गल र कल्याण गर्ने छोरा।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- खेमकुमारी (Khemkumari) — मङ्गल र कल्याणकी देवी।
- खेमा (Khema) — बुद्ध कालकी परम विदुषी साध्वी; कल्याणकारी।
- खेमवती (Khemawati) — शान्ति, सुरक्षा र कुशलताले भरिएकी।
- खेमश्री (Khemshree) — शुभ मङ्गल र लक्ष्मीको स्वरूप।
पाउ ४: अक्षर "खो" (Kho)
- छोराका नामहरू (Boys):
- खोजराज (Khojraj) — ज्ञान र सत्यको अनुसन्धान गर्ने विद्धान्।
- खोमेन्द्र (Khomendra) — आकाश झैं फराकिलो सोच भएको।
- खोमनाथ (Khomnath) — ज्ञानको खोजी गर्ने तपस्वी।
- खोजीराम (Khojiram) — सत्य र धर्मको खोजीमा समर्पित।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- खोजिका (Khojika) — सत्य, विद्या र रहस्य पत्ता लगाउने विदुषी।
- खोजवती (Khojawati) — नयाँ विचार र ज्ञानले सम्पन्न।
- खोमा (Khoma) — शान्त र गम्भीर विचार भएकी।
- खोमश्री (Khomshree) — आध्यात्मिक खोजीबाट प्राप्त शान्ति।
२३. धनिष्ठा नक्षत्र (Dhanishta Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: मङ्गल | देवता: अष्टवसु (आठ दिव्य वसुहरू) | तत्त्व: वायु
पाउ १: अक्षर "गा" (Ga)
- छोराका नामहरू (Boys):
- गणेश (Ganesh) — समस्त विघ्न नाश गर्ने प्रथम पूज्य देवता।
- गजेन्द्र (Gajendra) — हात्तीहरूका राजा, जसलाई भगवान् विष्णुले मुक्ति दिनुभयो।
- गौतम (Gautam) — महर्षि गौतम; भगवान् बुद्ध, जसले अन्धकार हटाए।
- गाङ्गेय (Gangeya) — गङ्गापुत्र भीष्म पितामह।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- गङ्गा (Ganga) — स्वर्गबाट धर्तीमा ओर्लिएकी परम पावन नदी।
- गायत्री (Gayatri) — समस्त वेदहरूको जननी, प्रकाशमयी मन्त्र।
- गौरी (Gauri) — गोरी, निष्कलङ्क र तपस्वी माता पार्वती।
- गार्गी (Gargi) — राजा जनकको सभामा शास्त्रार्थ गर्ने महान् विदुषी।
पाउ २: अक्षर "गी" (Gee)
- छोराका नामहरू (Boys):
- गीतेश (Geetesh) — सङ्गीत र भजनका स्वामी।
- गीताराम (Geetaram) — श्रीमद्भगवद्गीताको ज्ञानमा लीन।
- गीतेन्द्र (Geetendra) — सङ्गीत र काव्यका धनी।
- गीतार्थ (Geetartha) — गीताको वास्तविक सार बुझेको ज्ञानी।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- गीता (Geeta) — भगवान् श्रीकृष्णको मुखबाट निस्किएको अमर ज्ञान।
- गीतिका (Geetika) — सानो मीठो गीत, कर्णप्रिय कविता।
- गीताञ्जली (Geetanjali) — सङ्गीतमय कविताहरूको पवित्र उपहार।
- गीतश्री (Geetashree) — गीताको ज्ञान र ऐश्वर्यमयी नारी।
पाउ ३: अक्षर "गू" (Gu)
- छोराका नामहरू (Boys):
- गुणराज (Gunaraj) — समस्त असल गुणहरूका राजा।
- गुणाकर (Gunakar) — सद्गुणहरूको खानी, मर्यादित पुरुष।
- गुणनिधि (Gunanidhi) — सद्गुण, दया र धर्मको भण्डार।
- गुलाब (Gulab) — सुगन्धित र सुन्दर गुलाबको फूल।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- गुणवती (Gunawati) — सर्वगुण सम्पन्न, सुशील र संस्कारी नारी।
- गुञ्जन (Gunjan) — भमराको मधुर गुञ्जन, प्रकृतिको सङ्गीत।
- गुञ्जना (Gunjana) — मीठो स्वर भएकी, सङ्गीतमयी।
- गुणश्री (Gunashree) — सद्गुण र लक्ष्मीको संगम।
पाउ ४: अक्षर "गे" (Ge)
- छोराका नामहरू (Boys):
- गेहेन्द्र (Gehendra) — नेपालका प्रथम वैज्ञानिक (गेहेन्द्र शमशेर)।
- गेहनाथ (Gehnath) — घर, परिवार र कुलको रक्षक।
- गेसुराज (Gesuraj) — सुन्दर मुहार र आकर्षण भएको।
- गेयेश (Geyesh) — गाउन योग्य, जसको गुणगान गरिन्छ।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- गेहिनी (Gehini) — कुशल गृहलक्ष्मी, परिवार सम्हाल्ने नारी।
- गेया (Geya) — स्तुति गर्न योग्य, मधुर र पवित्र।
- गेहश्री (Gehashree) — घरलाई स्वर्ग बनाउने सौभाग्यवती नारी।
- गेसिका (Gesika) — मीठो बोल्ने सुन्दरी।
२४. शतभिषा नक्षत्र (Shatabhisha Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: राहु | देवता: वरुणदेव (जल र न्यायका देवता) | तत्त्व: वायु
पाउ १: अक्षर "गो" (Go)
- छोराका नामहरू (Boys):
- गोविन्द (Govinda) — गाई र इन्द्रियहरूको रक्षा गर्ने भगवान् श्रीकृष्ण।
- गोपाल (Gopal) — गाईहरूको पालनपोषण गर्ने गोठाला बालक कृष्ण।
- गोकुल (Gokul) — कृष्णको बाल्यकाल बितेको पावन धाम।
- गोपेश (Gopesh) — गोपीहरूका प्रिय स्वामी श्रीकृष्ण।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- गोदावरी (Godawari) — दक्षिण भारत र नेपालको पवित्र तीर्थ नदी।
- गोपिका (Gopika) — श्रीकृष्णप्रति अनन्य प्रेम राख्ने गोपी।
- गोमती (Gomati) — पवित्र नदी, गाईहरू भएको शान्त स्थान।
- गौरा (Gaura) — माता पार्वतीको गोरो र सौम्य रूप।
पाउ २: अक्षर "सा" (Sa)
- छोराका नामहरू (Boys):
- सागर (Sagar) — गम्भीर र विशाल समुद्र, मर्यादाको सीमा।
- सार्थक (Sarthak) — अर्थपूर्ण, सफल, जसले जीवनको उद्देश्य पूरा गर्यो।
- समीर (Sameer) — बिहानीको शीतल र मन्द हावा।
- सञ्जय (Sanjay) — विजय प्राप्त गर्ने, महाभारतमा दिव्य दृष्टि पाएका पात्र।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- सारिका (Sarika) — मैना चरी, कोकिल कण्ठ भएकी सुन्दरी।
- सावित्री (Savitri) — सत्यवान्को प्राण फिर्ता ल्याउने दृढ पतिव्रता नारी।
- साधना (Sadhana) — भक्ति, एकाग्रता र आध्यात्मिक तपस्या।
- साक्षी (Sakshi) — सत्यको साक्षी, निष्पक्ष र सत्यवादी।
पाउ ३: अक्षर "सी" (See)
- छोराका नामहरू (Boys):
- सीताराम (Sitaram) — सीता र रामको संयुक्त दिव्य युगल स्वरूप।
- सीतेश (Seetesh) — माता सीताका स्वामी भगवान् श्रीराम।
- सिद्धार्थ (Siddhartha) — आफ्नो लक्ष्य प्राप्त गरेका, भगवान् बुद्ध।
- सिद्धेश (Siddhesh) — समस्त अष्टसिद्धिका स्वामी महादेव।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- सीता (Sita) — धर्तीबाट प्रकट भएकी जगन्माता, जनकनन्दिनी।
- सीमा (Seema) — मर्यादाको परिधि, अनुशासन।
- सिद्धि (Siddhi) — सफलता, अलौकिक शक्ति, गणेशजीकी पत्नी।
- सीतिका (Seetika) — शीतल, शान्त र दयामयी नारी।
पाउ ४: अक्षर "सू" (Su)
- छोराका नामहरू (Boys):
- सूर्य (Surya) — सम्पूर्ण सृष्टिलाई जीवन र प्रकाश दिने प्रत्यक्ष देवता।
- सुशान्त (Sushant) — अत्यन्त शान्त, गम्भीर र सौम्य स्वभाव भएको।
- सुधीर (Sudheer) — दृढ धैर्यवान्, ज्ञानी र संयमी।
- सुजन (Sujan) — असल मन भएको, सज्जन र परोपकारी व्यक्ति।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- सुभद्रा (Subhadra) — श्रीकृष्णकी बहिनी, अर्जुनकी पत्नी; परम मङ्गलकारी।
- सुमित्रा (Sumitra) — लक्ष्मणकी माता, सबैकी असल मित्र।
- सुशीला (Susheela) — असल चरित्र, शिष्ट आचरण र नम्रता भएकी।
- सुनीता (Sunita) — असल नीति र संस्कारमा हुर्किएकी नारी।
२५. पूर्वाभाद्रपदा नक्षत्र (Purva Bhadrapada Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: बृहस्पति | देवता: अज एकपाद (रुद्रको रूप) | तत्त्व: जल
पाउ १: अक्षर "से" (Se)
- छोराका नामहरू (Boys):
- सेतुराम (Seturam) — रामसेतु झैं सबैलाई जोड्ने पुल बन्ने व्यक्ति।
- सेतुबन्ध (Setubandha) — एकता र सद्भावको सेतु निर्माण गर्ने।
- सेवक (Sewak) — दीन-दुःखीको निस्वार्थ सेवा गर्ने।
- सेमन्त (Semanta) — मुकुट, उच्च मर्यादा भएको।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- सेवा (Sewa) — परोपकार, समर्पण र निःस्वार्थ सहयोग।
- सेविका (Sewika) — समाज र परिवारको सेवामा समर्पित नारी।
- सेतुका (Setuka) — मेलमिलाप गराउने शान्तिदूत।
- सेवन्ती (Sewanti) — गोदावरी (सयपत्री) को सुन्दर फूल।
पाउ २: अक्षर "सो" (So)
- छोराका नामहरू (Boys):
- सोमनाथ (Somnath) — चन्द्रमाका रक्षक महादेव (प्रथम ज्योतिर्लिङ्ग)।
- सोमेश (Somesh) — चन्द्रमाका स्वामी, अमृतमय शिव।
- सोहेल (Sohel) — चन्द्रमाको प्रकाश झैं चम्किलो।
- सोमराज (Somraj) — चन्द्रमा, शान्ति र शीतलताका राजा।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- सोमा (Soma) — चन्द्रमाको अमृतमयी शीतलता।
- सोना (Sona) — सुन झैं चम्किलो र बहुमूल्य छोरी।
- सोनाक्षी (Sonakshi) — सुन जस्ता सुन्दर र कान्तियुक्त आँखा भएकी।
- सोमलता (Somalata) — वैदिक यज्ञको पवित्र अमृतमयी लहरा।
पाउ ३: अक्षर "दा" (Da)
- छोराका नामहरू (Boys):
- दामोदर (Damodar) — माता यशोदाले कम्मरमा दाम (डोरी) ले बाँधेका श्रीकृष्ण।
- दानवीर (Danveer) — खुला हृदयले दान दिने कर्ण समान महापुरुष।
- दयानन्द (Dayananda) — दया र करुणामा परमानन्द मान्ने।
- दयाराम (Dayaram) — दयालु स्वभाव भएका, रामका भक्त।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- दया (Daya) — करुणा, कृपा र सबैप्रति वात्सल्य।
- दायिनी (Dayini) — सुख र समृद्धि दिने देवी लक्ष्मी।
- दानवी (Danavi) — उदार हृदयले अरूलाई सहयोग गर्ने।
- दयामयी (Dayamayi) — साक्षात् करुणा र ममताकी मूर्ति।
पाउ ४: अक्षर "दी" (Dee)
- छोराका नामहरू (Boys):
- दीनबन्धु (Deenbandhu) — गरिब र असहायहरूका सच्चा मित्र।
- दीनदयाल (Deendayal) — दुःखीहरूमाथि सधैं कृपा राख्ने भगवान्।
- दीपेन्द्र (Deependra) — प्रकाशका राजा, उज्यालोका नायक।
- दीपक (Deepak) — ज्ञानको ज्योति बाल्ने दियो।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- दीपा (Deepa) — उज्यालो छर्ने दियो, घरकी लक्ष्मी।
- दीक्षा (Deeksha) — गुरुद्वारा दिइने पवित्र मन्त्र र दीक्षा।
- दीप्ति (Deepti) — मुहारको तेज, दिव्य चमक।
- दीपशिखा (Deepshikha) — दियोको स्थिर र उज्यालो ज्वाला।
२६. उत्तराभाद्रपदा नक्षत्र (Uttara Bhadrapada Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: शनि | देवता: अहिर्बुध्न्य (समुद्रको गहिराइमा बस्ने नाग) | तत्त्व: जल
पाउ १: अक्षर "दू" (Du)
- छोराका नामहरू (Boys):
- दूधराज (Dudhraj) — अमृतमय दूध झैं पवित्र र स्वच्छ।
- दूरदर्शी (Doordarshi) — भविष्यलाई पहिले नै देख्न सक्ने ज्ञानी।
- दूषणारि (Dooshanari) — दूषण दैत्यको नाश गर्ने मर्यादा पुरुषोत्तम राम।
- दूर्वेश (Doorvesh) — दुबोका स्वामी, पवित्र गणेश।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- दूर्वा (Doorva) — सधैं हरियो रहने अमर दुबो, गणेशजीलाई प्रिय।
- दूधिका (Dudhika) — सेतो फूल, पवित्रताको प्रतीक।
- दूरदर्शिता (Doordarshita) — गम्भीर र दूरगामी सोच भएकी विदुषी।
- दूर्वती (Doorwati) — धार्मिक कर्म र निष्ठा भएकी नारी।
पाउ २: अक्षर "थ" (Tha)
- छोराका नामहरू (Boys):
- थिरराज (Thirraj) — स्थिर, धैर्यवान् र अविचल राजा।
- थानपति (Thanpati) — पवित्र मन्दिर वा धामका संरक्षक।
- थानिश्वर (Thanishwar) — स्थानका अधिपति महादेव।
- थिरमान (Thirman) — दृढ निश्चय र अटल मन भएको।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- थिरा (Thira) — स्थिर, शान्त र गम्भीर स्वभाव भएकी नारी।
- थिरता (Thirata) — मनको दृढता, स्थिरता र शान्ति।
- थान्या (Thanya) — धन्य, प्रशंसनीय र कृतज्ञ नारी।
- थिरमाया (Thirmaya) — कहिल्यै नबदलिने अगाध प्रेम भएकी।
पाउ ३: अक्षर "झ" (Jha)
- छोराका नामहरू (Boys):
- झलक (Jhalak) — दिव्य आभा, छनक वा प्रकाशको दर्शन।
- झङ्कार (Jhankar) — वीणाको मधुर सङ्गीतमय झङ्कार।
- झलकमान (Jhalakman) — आफ्नो चम्किलो छविका लागि सम्मानित।
- झपेन्द्र (Jhapendra) — ध्यान र जपका अधिपति।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- झरना (Jharna) — हिमालबाट कलकल बग्ने कञ्चन पानीको झरना।
- झलका (Jhalaka) — तेजिलो मुहार भएकी सुन्दरी।
- झङ्कृति (Jhankriti) — सङ्गीतको मधुर कम्पन र धुन।
- झलकमणि (Jhalakmani) — चम्किने अमूल्य हिरा।
पाउ ४: अक्षर "ञ" (Gna)
(परम्परागत रूपमा "ञ" बाट नामाकरण गर्दा ज्ञान/ज्ञानी (Gyana) सँग सम्बन्धित शब्दहरू प्रयोग गरिन्छ)
- छोराका नामहरू (Boys):
- ज्ञान (Gyan) — सत्य, विद्या र आत्मज्ञानको भण्डार।
- ज्ञानेन्द्र (Gyanendra) — ज्ञान र बुद्धिका राजा।
- ज्ञानदीप (Gyandeep) — ज्ञानको उज्यालो छर्ने दियो।
- ज्ञानराज (Gyanraj) — ज्ञानका सम्राट, परम विद्वान्।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- ज्ञानदा (Gyanda) — ज्ञान प्रदान गर्ने माता सरस्वती।
- ज्ञानी (Gyani) — आत्मज्ञानी, सत्य बुझेकी विदुषी नारी।
- ज्ञानवती (Gyanawati) — उच्च विद्या र असल संस्कार भएकी।
- ज्ञानश्री (Gyanshree) — ज्ञान र ऐश्वर्य दुवैले सुशोभित।
२७. रेवती नक्षत्र (Revati Nakshatra)
- स्वामी ग्रह: बुध | देवता: पूषा (पोषण र सुरक्षाका देवता) | तत्त्व: जल
पाउ १: अक्षर "दे" (De)
- छोराका नामहरू (Boys):
- देवव्रत (Devavrata) — भीष्म पितामहको नाम, अटल प्रतिज्ञा लिने।
- देवराज (Devraj) — देवताहरूका राजा इन्द्र।
- देवेश (Devesh) — समस्त देवताहरूका ईश्वर महादेव।
- देवकीनन्दन (Devakinandan) — माता देवकीका पुत्र श्रीकृष्ण।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- देवयानी (Devayani) — शुक्राचार्यकी पुत्री; दिव्य मार्गमा हिँड्ने।
- देविका (Devika) — सानी देवी, हिमालयको पवित्र नदी।
- देवांशी (Devanshi) — परमात्माको दिव्य अंश भएकी कन्या।
- देवसेना (Devasena) — भगवान् कार्तिकेयकी पत्नी, शक्तिरूपा।
पाउ २: अक्षर "दो" (Do)
- छोराका नामहरू (Boys):
- दोलाराज (Dolaraj) — आनन्दको झोलुङ्गोमा रमाउने, शान्तचित्त।
- दोर्जे (Dorje) — हिमालको वज्र झैं दृढ, अविनाशी।
- दोलक (Dolak) — लयबद्ध, सङ्गीतको तालमा हिँड्ने।
- दोलेश (Dolesh) — पवित्र दोलखा भूमिको रक्षक।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- दोल्मा (Dolma) — करुणामयी तारा देवी, सबैलाई दुःखबाट तार्ने।
- दोला (Dola) — झुला झैं कोमल र सौम्य स्वभाव।
- दोलकुमारी (Dolkumari) — कुलकी सुसंस्कृत र मर्यादित सुपुत्री।
- दोलिका (Dolika) — सानी र प्यारी बालिका।
पाउ ३: अक्षर "चा" (Cha)
- छोराका नामहरू (Boys):
- चारुदत्त (Charudatta) — असल चरित्र भएको, दानवीर र सज्जन पुरुष।
- चाणक्य (Chanakya) — अर्थशास्त्र र नीतिका प्रकाण्ड पण्डित, कूटनीतिज्ञ।
- चारुकेश (Charukesh) — सुन्दर केश भएका भगवान् शिव।
- चारुचन्द्र (Charuchandra) — सुन्दर चन्द्रमा, शीतल र मनमोहक।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- चारु (Charu) — अत्यन्त सुन्दर, मनमोहक र सौम्य नारी।
- चारुलता (Charulata) — सुन्दर लहरा, कोमल र स्नेहमयी।
- चारुमती (Charumati) — सम्राट अशोककी सुपुत्री, काठमाडौंमा चाबहिल बनाउने विदुषी।
- चार्वी (Charvi) — कुबेरकी पत्नी, असाधारण सौन्दर्य भएकी।
पाउ ४: अक्षर "ची" (Chee)
- छोराका नामहरू (Boys):
- चिरञ्जीवी (Chiranjeevi) — सधैं अमर रहने, दीर्घायु भएको (अश्वत्थामा, हनुमान् जस्तै)।
- चिन्तन (Chintan) — गम्भीर विचार, मनन र ध्यान गर्ने साधक।
- चिन्मय (Chinmaya) — शुद्ध चैतन्य र आत्मज्ञानले भरिएको।
- चित्तरञ्जन (Chittaranjan) — सबैको मनलाई आनन्दित तुल्याउने।
- छोरीका नामहरू (Girls):
- चित्रा (Chitra) — सुन्दर चित्र, अद्भुत प्रतिभा भएकी नारी।
- चिन्मयी (Chinmayi) — ज्ञान र चैतन्यकी अधिष्ठात्री देवी।
- चिरञ्जीविनी (Chiranjeevini) — दीर्घायु र स्वस्थ रहने सुपुत्री।
- चित्रलेखा (Chitralekha) — अद्वितीय चित्र बनाउने स्वर्गकी विदुषी अप्सरा।
📌 निष्कर्ष र सुझाव
वैदिक ज्योतिष अनुसार जन्म नक्षत्र र पाउबाट निस्किएको नाम अक्षर ले शिशुको जीवनमा सकारात्मक ऊर्जा, संस्कार र सही दिशा प्रदान गर्दछ। यस सूचीमा प्रस्तुत गरिएका सम्पूर्ण नामहरू नेपाली मौलिकता, वैदिक परम्परा र गहिरो अर्थ बोकेका छन्।
आफ्नो वा आफ्नो सन्तानको जन्म समयको नक्षत्र, पाउ र नाम अक्षर तुरुन्तै पत्ता लगाउन:
- हेर्नुहोस्: श्रीपात्रो दैनिक पञ्चाङ्ग
- निःशुल्क जन्मकुण्डली बनाउनुहोस्: श्रीपात्रो जन्मकुण्डली रिपोर्ट
- विस्तृत परम्परागत नेपाली चिना: नेपाली चिना (Cheena)
--- लेखन तथा संकलन: श्रीपात्रो ज्योतिष अनुसन्धान केन्द्र | सर्वाधिकार सुरक्षित